Biolodzy z UŚ opracowali model wspierający trwałe „zazielenienie” hałd

Autor: PAP -Nauka w Polsce 13 listopada 2019 13:48

Biolodzy z UŚ opracowali model wspierający trwałe „zazielenienie” hałd fot. shutterstock.com

Biolodzy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach opracowali metodę wspierającą trwałe „zazielenienie” pogórniczych hałd. Do jej wdrażania służy geoinformatyczny model, który na podstawie danych z konkretnego terenu proponuje, jaką roślinność warto tam wprowadzić.

Hałdy, czyli zwałowiska odpadów pogórniczych to nieodłączny element krajobrazu śląskich miast. Badaczka dr hab. Edyta Sierka podkreśla jednak, że choć te tereny kojarzą się najczęściej z nieużytkiem, to kształtujące się na nich układy przyrodnicze są bardzo różnorodne; występują tu liczne gatunki roślin zielnych i drzew.

„Hałdy – będąc terenami, których potencjał przyrodniczy jest wykorzystany w niewielkim stopniu – po wprowadzeniu odpowiednich roślin, mogą stać się obiektami wspierającymi mitygację zmian klimatycznych np. przez sekwestrację dwutlenku węgla (wychwytywanie tego związku w celu zmniejszenia jego zawartości w powietrzu - PAP). Ponadto wydaje się, że biomasa wytwarzana przez gatunki roślin występujących na hałdach może być w przyszłości wykorzystywana np. do celów energetycznych. Zatem nie jest zasadne traktowanie hałd jako elementu zniekształcającego krajobraz, ale raczej jako obiektu niosącego potencjał przyrodniczy do zagospodarowania” – podkreśliła dr hab. Edyta Sierka z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Sam projekt Inforevita, którego celem było opracowanie modelu wspomagającego trwałą rekultywację hałd, opierał się na badaniu funkcjonalnej różnorodności roślinności terenu w środowisku poprzemysłowym, w odniesieniu do uwarunkowań ekologicznych. Chodziło więc o badanie cech gatunków roślin i wszelkich relacji między roślinami oraz zależności między roślinami a podłożem, mikroflorą w podłożu i ukształtowaniem powierzchni.

„Zebrane zostały próbki i dane z ponad 300 poletek badawczych na trzech hałdach. Spisywane były gatunki roślin tam rosnące, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków dominujących. Pobierane było też podłoże, które analizowano pod względem mikrobiologicznym i fizykochemicznym. Sprawdzano również kondycję roślin i mierzono ich biomasę. Zgromadzone dane połączono z numerycznym modelem terenu, czyli informacjami o ukształtowaniu modelowanej powierzchni w odniesieniu do cech środowiska przyrodniczego. To było duże przedsięwzięcie. W pracach projektowych brało udział 30-35 osób” – mówiła badaczka.

Wszystkie dane wejściowe, zestawione również z obrazami teledetekcyjnymi tych terenów, zostały wprowadzone do opracowanego modelu. Tak powstała wizualizacja pogrupowanych, według warunków występowania, gatunków roślin, co z kolei pozwoliło na wystandaryzowanie optymalnych – zdaniem badaczy – uwarunkowań siedliskowych dla poszczególnych typów roślinności.

W efekcie model proponuje rozwiązanie, które może być wykorzystane do zaprojektowania i wprowadzenia roślinności na konkretnym, podlegającym rekultywacji, terenie.

Gotowy już model oferowany jest w dwóch wersjach – możliwe jest użycie samego oprogramowania lub dodatkowo można skorzystać z konsultacji ze specjalistami, połączonych z wizytą w terenie z ich udziałem.

„Nie ma jeszcze efektów testowania modelu na innych obiektach. Można jednak powiedzieć, że zaproponowany sposób (...) pozwoli na uwzględnienie najistotniejszych zależności zidentyfikowanych w środowisku przyrodniczym, a proponowane rozwiązania doprowadzą do trwałego wprowadzenia roślin dzikorosnących, przystosowanych do panujących tam warunków siedliskowych” – oceniła badaczka.

Zdaniem biologów, model może być wykorzystywany nie tylko do planowania rekultywacji hałd, ale prawdopodobnie również nieużytków innego typu.

Metodę i model opracowano w ramach projektu „Inforevita – System wspomagania rewitalizacji zwałowisk odpadów pogórniczych przy użyciu narzędzi geoinformatycznych”. Jego kierownikiem była dr hab. prof. UŚ Gabriela Woźniak. Głównymi zadaniami w projekcie kierowali: dr hab. Agnieszka Kompała-Bąba i dr hab. Eugeniusz Małkowski. Koszt projektu to ponad 1,7 mln zł; finansowany był przez Narodowe Centrum Nauki oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.