Przetwórstwo owocowo-warzywne– rosnące koszty i presja na niższe marże

Autor: www.sadyogrody.pl 13 kwietnia 2022 14:32

Przetwórstwo owocowo-warzywne– rosnące koszty i presja na niższe marże W przetwórstwie owoców i warzyw pojawiło się kilka wyzwań/ fot. shutterstock

Polski rynek przetwórstwa owoców i warzyw od lat systematycznie się rozwija. Rośnie spożycie produktów i wydatki konsumentów, a co za tym idzie przychody sektora. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej to eksport stał się motorem rozwoju. Fundamenty sektora są silne, choć na horyzoncie widać kilka wyzwań, są to m.in. rosnące koszty pracy i presja na obniżenie marży.

Jedną z kluczowych szans rozwoju wydaje się być zwiększenie aktywności w eksporcie produktów przetworzonych, o wysokiej wartości dodanej poza Unię Europejską.

Rośnie spożycie przetworów owocowo-warzywnych

W ciągu ostatnich ośmiu lat odnotowaliśmy dynamiczny wzrost domowej konsumpcji przetworów owocowych i warzywnych. W latach 2013-2020 spożycie owoców suszonych, mrożonych, orzechów i przetworów owocowych zwiększyło się o ponad połowę. Jeszcze w 2013 roku statystyczny Polak zjadał w domu 0,15 kg takich produktów miesięcznie, w roku 2020 spożycie wyniosło już 0,23 kg. Rośnie również konsumpcja przetworów warzywnych, choć nie tak szybko jak w przypadku produktów z owoców. Spożycie warzyw i grzybów mrożonych w 2020 roku wyniosło miesięcznie 0,18 kg na osobę i było o prawie 30% wyższe niż 7 lat wcześniej. Podobny wzrost zanotowano w przypadku warzyw suszonych i pozostałych przetworów warzywnych – miesięcznie przeciętnie zjadamy ich 1,08 kg na osobę.

– W strukturze spożycia owoców, warzyw i ich przetworów dominują owoce oraz warzywa świeże, jednak w ostatnich latach konsumpcja owoców świeżych rosła znacznie wolniej niż przetworów owocowych, a konsumpcja warzyw świeżych obniżyła się. W rezultacie w strukturze spożycia domowego nieco wzrosła rola przetworów, jeszcze w 2013 roku udział przetworów owocowych i warzywnych w łącznej konsumpcji owoców i warzyw wyniósł odpowiednio 4,4% i 19%, w 2020 roku było to już 6% oraz 23% – wyjaśnia Grzegorz Rykaczewski, analityk sektorowy w Santander Bank Polska.

Więcej inwestycji w przetwórstwo owoców i warzyw

W ciągu minionej dekady nastąpił szybki wzrost wydatków gospodarstw domowych na produkty owocowo-warzywne. W 2020 roku łączne miesięczne wydatki w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym wyniosły 17,3 złotych i były o 84% wyższe niż w roku 2013. Co ważne, tempo wzrostu było wyższe niż całej kategorii żywność, w rezultacie udział wydatków na produkty owocowo-warzywne w łącznych wydatkach na żywność zwiększył się z 3,9% do 5,7%

W ciągu ostatnich lat najszybciej wzrosły średniomiesięczne wydatki na owoce suszone, mrożone, orzechy i inne przetwory owocowe - o 117% z 2,2 do 4,7 złotych na osobę. Wysoką dynamikę wzrostu zanotowaliśmy też w przypadku warzyw suszonych i pozostałych przetworów warzywnych – było to 76% oraz wydatków na warzywa i grzyby mrożone, o 58%. Popytowi na produkty z owoców i warzyw sprzyjała coraz większa dbałość konsumentów o zdrowie i związane z tym zwiększenie różnorodności diety, ważnym czynnikiem był też wzrost dochodów Polaków.

Mimo, że wydatki gospodarstw domowych na owoce i warzywa rosły w Polsce nieco szybciej niż średnia w Unii Europejskiej, to jednak ich poziom nadal pozostaje jednym z najniższych w całej wspólnocie. W 2020 roku gospodarstwo domowe w Polsce wydawało na owoce i warzywa średnio 293 euro na osobę, co dało 22 miejsce wśród 27 krajów. Średnia unijna jest wyższa o 60%, wyżej od Polski uplasowały się głównie bogatsze kraje zachodu Europy. Z kolei niższy poziom wydatków, niż w naszym kraju, zarejestrowano w innych państwach naszego regionu - Czechach, Bułgarii, Chorwacji, na Słowacji oraz na Węgrzech.

Eksport napędza sektor przetwórstwa owoców i warzyw

Dla krajowego przemysłu przetwórstwa owoców i warzyw sprzedaż eksportowa historycznie była okazją do silnego zwiększenia obrotów i skali produkcji. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej wzrosło znaczenie przychodów z eksportu dla łącznych przychodów branży. Ich udział w ostatniej dekadzie wahał się, ale pozostawał blisko 40% - jest to jeden z wyższych poziomów w przemyśle spożywczym. W latach 2010-2021 wartość eksportu produktów owocowo-warzywnych z Polski zwiększyła się o 105% osiągając 2,1 mld euro. Nawet w trudnym roku 2020, kiedy pandemia utrudniała sprzedaż zagraniczną, wyniki naszej branży przetwórstwa pozostały stabilne. Na poziomie wartości odnotowano 2% wzrost, a w ujęciu wolumenowym eksport spadł o 4%. Z kolei w 2021 roku odnotowano zarówno wzrost wolumenu, jak i wartości.

– Polskie produkty trafiają głownie na rynek Unii Europejskiej - prawie połowę eksportu stanowi sprzedaż do Niemiec, Holandii, Francji, Czech i Belgii. Największym odbiorcą spoza UE jest Wielka Brytania, która odpowiada za 10% eksportu. Jednym z większych odbiorców była też Rosja, obecnie, po nałożeniu, sankcji w wyniku agresji na Ukrainę, sprzedaż na ten rynek najpewniej istotnie się zmniejszy, jednak miała ona dosyć niewielki udział w całym eksporcie, wynoszący około 5%. W rezultacie polski przemysł nie powinien mieć większych problemów z ulokowaniem części produktów na innych rynkach – komentuje Grzegorz Rykaczewski, analityk sektorowy w Santander Bank Polska.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

PRZETWÓRSTWO

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI