Rząd zajmie się przepisami ws. przyspieszenia postępowań scaleniowych

Autor: PAP 18 października 2021 16:28

Rząd zajmie się przepisami ws. przyspieszenia postępowań scaleniowych Rząd zajmie się przepisami ws. przyspieszenia postępowań scaleniowych/ fot. pixabay

Przyspieszenie postępowań scaleniowych poprzez wprowadzenie terminów dla wojewodów i sądów administracyjnych do rozpatrywania odwołań i skarg - to jedno z rozwiązań zawartych w projekcie noweli ustawy o scalaniu gruntów, którym zajmie się na najbliższym posiedzeniu rząd.

Zgodnie z opublikowaną informacją na temat środowego porządku obrad Rady Ministrów, jeden z punktów dotyczy rozpatrzenia projektu nowelizacji ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych.

Projektowane przepisy mają po pierwsze przyspieszyć postępowania scaleniowe, umożliwić w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii organizowanie zebrań oraz wykonywania prawa głosu z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej przy postępowaniach scaleniowych, a także wykonać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z kwietnia 2019 roku.

W OSR projektu noweli podkreślono, że w latach 2004-2019 w Polsce wykonano scalenia i wymiany gruntów na obszarze 206 470 ha, co średnio rocznie stanowiło powierzchnię 12 904 ha. "Zlecane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ekspertyzy wskazują, że obecnie postępowaniem scaleniowym należałoby objąć łącznie 2 mln 967 tys. ha gruntów rolnych. Natomiast analizy wskazują, że na obszarze kraju, gdzie występuje jeszcze tzw. pierwotna szachownica gruntów (obszar byłego zaboru austriackiego i rosyjskiego) i prace scaleniowe nie były dotąd prowadzone, istnieje potrzeba objęcia scaleniem w pierwszej kolejności obszaru ok. 1 mln ha gruntów" - podkreślono.

Dodano, że z analizy danych w tym zakresie, dotyczących niektórych krajów UE wynika, że wielkość ta wynosi w skali roku nawet do 3 proc. powierzchni gruntów rolnych danego kraju, co w warunkach polskich oznaczałoby powierzchnię ok. 450 000 ha rocznie.

"W celu usprawnienia prowadzenia postępowań scaleniowych, zasadna jest zmiana niektórych przepisów ustawy. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie regulują sposobu doręczania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania scaleniowego oraz decyzji organu wyższego stopnia w tego typu sprawach. Ponadto, ze względu na terminy agrotechniczne związane z przenoszeniem przez rolników swojej działalności na grunty wydzielone im w postępowaniu scaleniowym, problemem jest zbyt długie rozpatrywanie przez wojewodów odwołań od decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, jak i skarg na ostateczne decyzje przez sądy administracyjne" - wyjaśniono.

Zdaniem projektodawców usprawnienie oraz przyspieszenie prowadzenia postępowań scaleniowych nastąpi w szczególności poprzez wprowadzenie terminów dla wojewodów i sądów administracyjnych do rozpatrywania odwołań i skarg, na wzór specustaw, co pozwoli na wykonywanie ostatecznych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia w racjonalnych ramach czasowych.

"Wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym, w razie nierozpatrzenia skargi w terminie dwóch miesięcy, sądy administracyjne, uwzględniając skargę, nie będą mogły uchylić zaskarżonej decyzji, a jedynie stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" - poinformowano.

Wyjaśniono, że ta zmiana ma zapobiec sytuacjom, gdy "z powodu niektórych uczestników scalenia gruntów kontestujących potrzebę przeprowadzenia scalenia, w obecnym stanie prawnym, sądy administracyjne w kilka lat po zakończeniu scalenia, uchylają/stwierdzają nieważność decyzji, niwecząc olbrzymi wysiłek włożony w realizację projektów scaleniowych".

Nowelizacja doprecyzuje również dotychczasowe przepisy w zakresie sposobu doręczania postanowienia wojewody w przedmiocie wszczęcia postępowania scaleniowego, decyzji o odmowie wszczęcia postępowania scaleniowego zarówno przez starostę jak i przez wojewodę oraz decyzji wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów w sposób analogiczny do doręczania postanowienia o wszczęciu postępowania czy decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów.

"Ponadto projekt ustawy zmieniającej wprowadza dodatkowe zagadnienia dotyczące wskazania czynności związanych z ustawowym zabezpieczeniem praw uczestników scalenia" - dodano.

Zdaniem projektodawców wprowadzenie definicji gospodarstwa rolnego zawierającej szczególną normę obszarową rozwieje wątpliwości, które pojawiają się w związku z interpretacją przepisu w zakresie sposobu zaliczania gospodarstw rolnych do weryfikacji wniosków o wykonanie scalenia gruntów.

Nowe przepisy doprecyzują także czynności związane z określaniem przebiegu granic obszaru scalenia lub wymiany gruntów (tzw. granic zewnętrznych) wykonywanych po wszczęciu postępowania scaleniowego lub wymiennego poprzez odwołanie do odrębnych przepisów w zakresie określania przebiegu granic, tj. w szczególności wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków lub ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych.

W OSR dodano, że nowel włączy przedstawiciela gminy oraz sołtysa do komisji doradczej w związku z tym, że realizacja polityki przestrzennej odbywa się na poziomie gminy i konkretnej miejscowości.

Przyszła nowela wskaże też starostę jako organ właściwy do występowania z wnioskiem do sądu wieczysto-księgowego o dokonanie wpisów w księgach wieczystych w zakresie zmian wynikających z decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów. 

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

PRAWO I DOTACJE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI