Podział gospodarstwa - czyli o dziedziczeniu gospodarstw rolnych

$data.author.description Autor: www.farmer.pl 29 czerwca 2020 08:25

Podział gospodarstwa - czyli o dziedziczeniu gospodarstw rolnych Kwestie związane z dziedziczeniem gospodarstw rolnych są istotne dla rolników i ich rodzin/ fot. shutterstock

Kwestie związane z dziedziczeniem gospodarstw rolnych są szczególnie istotne dla rolników i ich rodzin, gdy brak jest porozumienia wśród spadkobierców co do dalszych losów gospodarstwa rolnego po śmierci spadkodawcy - czytamy na farmer.pl.

W pierwszej kolejności, analizując zasady podziału gospodarstwa rolnego w postępowaniu spadkowym, należy odpowiedzieć sobie na pytanie, co to jest na gruncie przepisów prawa cywilnego gospodarstwo rolne. I tak zgodnie z definicją zawartą w art. 55 (3) kodeksu cywilnego za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Takie ujęcie definicji gospodarstwa rolnego wykazuje duże podobieństwo do definicji przedsiębiorstwa w prawie cywilnym.

Na marginesie należy wskazać, że kodeksowe pojęcie gospodarstwa rolnego różni się od tego, które zostało przyjęte w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, gdyż tam elementem decydującym o bycie gospodarstwa rolnego jest wymóg określonej powierzchni (czyli przekraczającej 1 ha).

Zgodnie z obowiązującym prawem nie ma również żadnych wymogów co do tego, komu może przysługiwać własność gospodarstwa rolnego, a w szczególności nie jest konieczne, aby osoba go posiadająca musiała posiadać określone kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, które to wymogi istniały w przeszłości.

SPADKOBIERCY GOSPODARSTWA ROLNEGO
Po śmierci spadkodawcy należy w dalszej kolejności ustalić jego spadkobierców - czyli osoby, które będą po nim dziedziczyć majątek. Możemy mieć tu do czynienia z dziedziczeniem ustawowym lub dziedziczeniem na podstawie testamentu. Dziedziczenie ustawowe ma miejsce wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami. Przyjmuje się, że dziedziczenie ustawowe oparte jest na konstrukcji dorozumianego oświadczenia woli spadkodawcy, który poprzez to, iż nie sporządza testamentu, godzi się na rozwiązania ustawowe co do zasad dziedziczenia opisanych w kodeksie cywilnym. Z kolei w przypadku, jeżeli spadkodawca pozostawił po sobie ważny testament, to dziedziczenie nastąpi w oparciu o ten dokument.

Chcąc ustalić, czy dana osoba rzeczywiście jest spadkobiercą, należy albo wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadk,u albo też można sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Warto zaznaczyć, że w celu ustalenia prawidłowego kręgu spadkobierców, którzy dziedziczą gospodarstwo rolne, każdorazowo należy przeanalizować przepisy kodeksu cywilnego obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, gdyż na przestrzeni czasu te przepisy zmieniały się.

ZASADY PODZIAŁU ODDZIEDZICZONEGO GOSPODARSTWA
W przypadku, kiedy mamy ustalony krąg spadkobierców, którzy po śmierci rolnika stali się współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, należy w dalszej kolejności przeanalizować sposoby działu spadku i zniesienia współwłasności. Przy czym należy zaznaczyć, że spadkobiercy mogą wspólnie prowadzić gospodarstwo rolne i trwać we współwłasności gospodarstwa rolnego, to, czy zechcą znieść współwłasność, zależy od ich wyboru.

Trzeba pamiętać, iż zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej oraz gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3 k.c. (czyli w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego Dz.U. z 2018 r. poz. 1405, 1496 i 1637), następuje z uwzględnieniem przepisów tej ustawy.

Kolejno należy wskazać, że zgodnie z art. 1070 k.c. w razie podziału gospodarstwa rolnego, które należy do spadku, stosuje się odpowiednio przepisy o podziale gospodarstw rolnych przy zniesieniu współwłasności. Z kolei art. 1037 k.c. § 1 stanowi, że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Więcej czytaj na farmer.pl 

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

PRAWO I DOTACJE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI