Dlaczego warto zostać rolnikiem "zrównoważonym"? (wywiad)

Autor: Paulina Piwowarek 08 września 2021 14:53

Dlaczego warto zostać rolnikiem "zrównoważonym"? (wywiad) Małgorzata Bojańczyk, Dyrektorka Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP” oraz Adam Kopyść, Członek Zarządu Stowarzyszenia

Wyższe ceny za surowce, korzystne warunki płatności czy pomoc w optymalizacji kosztów produkcji mogą skutecznie zachęcić rolników do rozwoju rolnictwa zrównoważonego w ich gospodarstwach. O tym rozmawiamy z Małgorzatą Bojańczyk, Dyrektorką Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP” oraz Adamem Kopyściem, Członkiem Zarządu Stowarzyszenia.

Małgorzata Bojańczyk oraz Adam Kopyść będą prelegentami XIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach. Wezmą udział w debacie pt. „Biznes spożywczy w drodze do zrównoważonego rozwoju”, która odbędzie się 22 września o godzinie 11:30. ZAPRASZAMY! Szczegóły na www.eecpoland.eu.

Wraz z Accenture przeprowadziliście badania, które wykazały, że 76% Polaków uważa, że producenci żywności powinni korzystać z surowców pochodzących z upraw rolnictwa zrównoważonego, a rynek takich produktów w średnim terminie ma potencjał osiągnąć wartość 64,6 mld zł. Jaka jest definicja rolnictwa zrównoważonego? Czym różni się od ekologicznego i konwencjonalnego?

Małgorzata Bojańczyk: Rolnictwo zrównoważone to wszelkie działania ograniczające wpływ rolnictwa na środowisko, umożliwiające bardziej efektywne i przyjazne dla środowiska wykorzystanie zasobów, np. gleby, ziemi, wody, maszyn, środków ochrony roślin, nasion, nawozów czy energii, przy zachowaniu opłacalności produkcji rolniczej i jej akceptacji społecznej. 

Rolnictwo zrównoważone jest kompromisem między produkcją konwencjonalną a ekologiczną. Stosowane są tu praktyki rolnicze, które wspomagają klimat i nie obciążają środowiska, ogranicza się do minimum zużycie chemicznych środków produkcji, jak np. środki ochrony roślin i nawozy, jednak nie rezygnuje się z nich całkowicie. Pozwala to na produkcję na dużą skalę przy zachowaniu przystępnej ceny.

Jak rozpoznać żywność pochodzącą ze zrównoważonych upraw w sklepie?

Małgorzata Bojańczyk: Certyfikacje gospodarstw rolnych są coraz bardziej popularne na rynku produkcji żywności, ponieważ konsumenci zainteresowani są zarówno bezpieczeństwem żywności, jak i wpływem procesu produkcyjnego na środowisko naturalne. Przeprowadzenie audytu rolnictwa zrównoważonego w ramach standardów Farm Sustainability Assessment (FSA) czy certyfikatów GLOBALG.A.P. z dodatkiem FSA lub Integrowanej Produkcji potwierdza jakość żywności oraz dbałość o środowisko.

W tej chwili brak jest jednak wspólnego oznakowania żywności z upraw zrównoważonych, jak ma to np. miejsce w przypadku żywności ekologicznej. Warto zwracać jednak uwagę na opakowania produktów, gdyż zdarza się, że producenci zawierają tam informacje o pochodzeniu żywności właśnie z upraw zrównoważonych. Mocno rekomendujemy producentom żywności i sieciom handlowym zwiększanie oznakowania produktów rolnictwa zrównoważonego, aby ułatwić konsumentom ich identyfikację.

Ceny żywności z upraw zrównoważonych

Czy żywność pochodząca z upraw rolnictwa zrównoważonego jest droższa o konwencjonalnej? O ile i skąd wynika to różnica?

Małgorzata Bojańczyk: Zdaniem Polaków produkty z upraw zrównoważonych są droższe o 40% od produktów z upraw rolnictwa konwencjonalnego i o 20% tańsza od produktów z upraw ekologicznych. To ich percepcja cen według przeprowadzonych przez nas badań. Konsumenci są świadomi, że zrównoważona żywność może kosztować więcej niż ta wytworzona w sposób konwencjonalny, ale również zdają sobie sprawę, że produkty takie będą tańsze niż produkty ekologiczne, które są dla nich drogą opcją. Tutaj warto przytoczyć inne badanie, wykonane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pt. „Polska wieś i rolnictwo 2020”, które wskazuje, że ceny rolnictwa ekologicznego są zbyt wysokie. Tak wskazała prawie połowa badanych. Dlatego my upatrujemy ogromną szansę w produktach rolnictwa zrównoważonego, gdzie można uzyskać lokalne produkty, wytworzone z poszanowaniem dla środowiska i klimatu, a do tego za przystępną cenę.

Czy Polacy – znani jako konsumenci wrażliwi na cenę – są w stanie zapłacić więcej za zrównoważoną żywność?

Adam Kopyść: Świadomość środowiskowa polskich konsumentów rośnie, choć wrażliwość cenowa pozostaje faktycznie niezmienna. Niemniej jednak 73% Polaków deklaruje, że zapłaci 20% więcej za produkty rolnictwa zrównoważonego niż za podobne produkty pochodzące z uprawy konwencjonalnej. Dlatego też zrównoważona żywność – przyjazna dla środowiska i klimatu, a do tego w przystępnej cenie – jest ewidentnie lepiej dopasowana do preferencji polskich konsumentów niż żywność ekologiczna będąca po prostu zbyt droga. Kluczowym pytaniem pozostaje, czy sieci handlowe i producenci żywności bardziej zdecydowanie wejdą w segment zrównoważonej żywności w Polsce. Nasz raport pokazał, że warto to zrobić.

Pozyskiwanie zrównoważonych surowców rolniczych

Czy w dobie rosnących kosztów dla branży spożywczej, producenci żywności widzą zalety w kupowaniu droższych surowców pochodzących z upraw rolnictwa zrównoważonego?

Adam Kopyść: Wśród branży spożywczej widzimy firmy-liderów w zakresie pozyskiwania zrównoważonych surowców rolniczych z Polski. Jest ich jeszcze jednak zbyt mało. Nasz raport jednoznacznie wskazuje, że zrównoważona żywność stanowi niszę rynkową do zagospodarowania, ze zdecydowanie większym potencjałem niż żywność ekologiczna. Ponadto zmiany klimatyczne i trendy konsumencko-regulacyjno-inwestorskie na dłuższą metę spowodują, że nie będzie innego wyjścia dla firm niż w pełni zrównoważone łańcuchy dostaw.   

Co ważne, przejście rolników na rolnictwo zrównoważone nie stanowi dużego wyzwania, pod warunkiem, że branża spożywcza będzie ich do tego zachęcała poprzez doradztwo i pokazywanie korzyści finansowych takiej zmiany. Zdecydowanie najefektywniejsza jest po prostu wyższa cena za taki surowiec, ale inne działania takie jak np. korzystne warunki płatności czy pomoc w optymalizacji kosztów produkcji również mogą skutecznie zachęcić rolników do rozwoju rolnictwa zrównoważonego w ich gospodarstwach.

Czy każdy rolnik może produkować zrównoważoną żywność? Jakie warunki musi spełniać?

Małgorzata Bojańczyk: Tak i co ciekawe, wielu rolników w Polsce już wprowadziło w swoich gospodarstwach liczne zrównoważone praktyki rolnicze. W tych zmianach wspierają ich także od strony finansowej dopłaty unijne ze Wspólnej Polityki Rolnej UE, a od strony merytorycznej np. działania naszego Stowarzyszenia, w tym m.in. nasz kurs e-learningowy „ASAP Akademia”.

Szczegółowe warunki prowadzenia zrównoważonego gospodarstwa są przedstawione w standardach Farm Sustainability Assessment (FSA). Takie audyty przeszło już kilkadziesiąt tysięcy rolników w Polsce, a ta liczba ciągle rośnie. Spowodowane jest to coraz częstszymi wymaganiami firm z branży spożywczej wobec rolników.

Zielony Ład wspiera rolnictwo zrównoważone

Czy Zielony Ład może przyspieszyć przemiany na rynku spożywczym w kierunku przejścia na rolnictwo zrównoważone?

Małgorzata Bojańczyk: Europejski Zielony Ład wspiera rolnictwo zrównoważone we wszystkich aspektach. Ambitne cele zawarte w „Strategii od pola do stołu” i otoczenie biznesowe wymagają zmian już teraz, aby w 2030 roku spełnić zakładane wymogi. Najważniejsze jest jednak holistyczne podejście biznesu, stabilność regulacji oraz transfer wiedzy.

Adam Kopyść: Nie ma odwrotu od zrównoważonego rozwoju, choć firmy z branży spożywczej znajdują się obecnie na różnych etapach wprowadzania zrównoważonych surowców rolniczych do swojej produkcji. Zachęcamy wszystkich, szczególnie liderów tej branży, aby dbali o zrównoważenie pełnego łańcucha dostaw, w tym także w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych. Stanowi to nie tylko szansę wizerunkową, ale przede wszystkim biznesową. Nie można zapominać również o rolnikach i ich opłacalności produkcji, by mogli zapewnić odpowiedni wolumen surowców dla zrównoważonej żywności w Polsce.

Dziękuję za rozmowę.

ZAREJESTRUJ SIĘ NA EUROPEJSKI KONGRES GOSPODARCZY W KATOWICACH!

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

PRAWO I DOTACJE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.