Rośnie zainteresowanie uprawą nowych odmian malin (wywiad+zdjęcia)



Albert Katana, www.sadyogrody.pl - 20 stycznia 2020 09:48


Pracownicy firmy Niwa Hodowla Roślin Jagodowych, która zrzesza 7 gospodarstw szkółkarskich - dr Agnieszka Orzeł, dr Jan Danek, dr Katarzyna Król-Dyrek, mgr Joanna Jagła - opowiedzieli nam o nowych odmianach malin i zainteresowaniu jakie budzą wśród plantatorów.

Wiosną tego roku pojawiła się na rynku nowa odmiana maliny z hodowli Niwa, o nazwie ‘Delniwa’. Czym wyróżnia się ta odmiana na tle innych, jakie jest zainteresowanie odbiorców nową odmianą?

‘Delniwę’ na tle innych odmian wyróżnia smakowitość, wysoka zawartość ekstraktu oraz przydatność owoców do obrotu handlowego. Jest to odmiana o wielokierunkowym przeznaczeniu. W uprawie polowej ma jakość owoców deserowych. Owoce zbierane mechanicznie nie tracą jędrności i połysku. Odmiana nadaje się do mrożenia w klasie IQF, dlatego firmy chłodnicze płacą wyższe stawki za owoce tej odmiany.

W bieżącym roku były prowadzone badania nad przydatnością odmiany ‘Delniwa’ do zbioru mechanicznego. Owoce odchodzą łatwo od dna kwiatowego, jednak nie tak łatwo jak owoce odmiany ‘Poemat’, dlatego w przypadku tej odmiany wymagana jest mniejsza liczba przejazdów, co przemawia na korzyć odmiany. Podczas zbioru obserwowano niski udział zielonych owoców w zbiorze (średnio 1,6 %). Skuteczność zbioru na poziomie 95 % nie spowodowała konieczności poprawiania ręcznego. Dodatkowo wzrost i pokrój roślin predysponuje odmianę do zbioru mechanicznego. Odmiana wprowadzana jest na rynki zagraniczne. W Kosowie ma zastąpić odmianę ‘Polka’. Odmianą zainteresowali się również francuscy producenci owoców. Ciekawostką jest, że świetnie sprawdziła się również w Uzbekistanie. Trwają przygotowania nad wdrożeniem odmiany w niektórych stanach Stanów Zjednoczonych.

Ilu nowych odmian maliny możemy spodziewać się w najbliższej przyszłości, jeśli chodzi o programy firmy Niwa? Które z tych odmian wyglądają na najbardziej obiecujące? A może odmiany zagraniczne?

Na świecie jest tendencja do produkcji odmian klubowych, z ograniczonym dostępem do odmian. Mogłoby się wkrótce okazać, że polscy producenci zostaną bez możliwości uprawy nowych odmian gdyby nie było rodzimej hodowli. Program prowadzony w Niwie należy do jednych z największych tego typu na świecie, można więc liczyć na wprowadzenie dużej liczby nowych odmian do obrotu handlowego. Obecnie, do badań rejestracyjnych COBORU została zgłoszona odmiana o żółto-pomarańczowych owocach z propozycją nazwy: „Jantar”. Żółte maliny posiadają dużo polifenoli jak np. kwas elagowy i elagotaniny mające właściwości przeciwnowotworowe. Dorównują właściwościom antyoksydacyjnym lub przewyższają niektóre odmiany czerwonych malin. Dostarczają 50% dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Żółte maliny stymulują produkcję kolagenu który zapewnia skórze, naczyniom krwionośnym i innym komórkom elastyczność, co skutkuje promiennym wyglądem skóry bez zmarszczek.

Do zgłoszenia przygotowywany jest również inny klon o żółtych, dużych, smacznych i trwałych w obrocie handlowym owocach NR16808, wyróżniający się dodatkowo wczesnym terminem dojrzewania owoców. W nowym sezonie do testów na terenie kraju przekazane zostaną również nowe klony maliny czerwonej przeznaczone do uprawy ekologicznej z przeznaczeniem przemysłowym oraz do uprawy tunelowej z przeznaczeniem deserowym, powtarzające owocowanie.

Produkujecie również malinę czarną - owoc o nadzwyczajnych właściwościach prozdrowotnych, jednak uprawiany w Polsce na kilku zaledwie plantacjach, z przeznaczeniem głównie na eksport. Dlaczego zainteresowanie tym owocem jest w Polsce tak niewielkie, czy jest szansa na to, by wzrosło?

Obecnie w uprawie dostępne są odmiany maliny czarnej owocujące na dwuletnich pędach, które są trudniejsze w uprawie ze względu na dużą kolczastość oraz silny wzrost pędów. Hodowla czarnej maliny w Niwie została rozpoczęta w 2012 roku. Program ten został znacznie rozszerzony w 2017 roku i jest pod względem liczby wykonywanych kombinacji krzyżówkowych oraz liczby wysadzanych siewek największy na świecie. Problemem w hodowli jest małe zróżnicowanie w obrębie R. occidentalis, dlatego krzyżowania prowadzone są z udziałem innych gatunków z rodzaju Rubus. Prace wspierane są obserwacjami z zakresu biologii kwitnienia w ramach współpracy z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie i nadzorowane przez Prof. Włodzimierza Lecha. W 2019 roku do tymczasowej ochrony prawnej został zgłoszony klon hodowlany NR139501 pod proponowaną nazwą ‘Heban’. Jest to malina purpurowa o prawie czarnym kolorze owoców, powtarzająca owocowanie. Łączy smak odmiany ‘Polka’ i wysoką zawartość przeciwutleniaczy odziedziczoną od czarnej maliny. Zainteresowanie odmianami czarnej maliny w tej chwili jest niewielkie ze względu na brak dobrych odmian do uprawy oraz problematyczną uprawę kolczastych pędów. Hodowcy muszą jednak wyprzedzać trendy przynajmniej na 10 lat do przodu. Wysoka skuteczność przeciwnowotworowa, potwierdzona licznymi badaniami przemawia za uprawą maliny czarnej. Europa coraz bardziej interesuje się uprawą maliny czarnej, w 2018 roku na międzynarodowym Kongresie Global Berry w Rotterdamie, firma Niwa została poproszona o przedstawienie wykładu w sesji: „Fresh Ideas” na temat „Is black a new pink”, co można przetłumaczyć „Czy czarna malina zastąpi wkrótce malinę różową?”. Obrazuje to duże zainteresowanie uprawą tych „superowoców”.