Aktinidia może stać się nowym hitem wśród polskich owoców jagodowych



Krystyna Zagórska, sadyogrody.pl - 22 stycznia 2015 11:08


Wybór właściwej odmiany oraz technologii uprawy aktinidii wpływa na uzyskanie wysokich plonów nawet do 15 t/ha oraz dobrych cen owoców około 20-25 zł/kg.

Podczas XI Międzynarodowych Targów Agrotechniki Sadowniczej dr hab. Piotr Latocha przedstawił możliwości towarowej produkcji owoców aktinidii ostrolistnej - Actinidia arguta. Wyniki wieloletnich badań przeprowadzonych w SGGW wpłynęły na lepsze poznanie technologii uprawy roślin tego gatunku.

Owoce aktinidii ostrolistnej, znane także pod nazwą MiniKiwi są niewielkie, uzyskują masę od kilku do kilkunastu gramów. Dodatkową zaletą jest jadalna skórka, która zawiera więcej wartościowych składników niż miąższ. W zależności od odmiany owoce charakteryzują się różnorodnym zabarwieniem mogą być m.in. w całości zielone, z atrakcyjnym rumieńcem bądź w pełni czerwone. Także kształt – wydłużony lub okrągły stwarza możliwość wyboru do produkcji bardziej atrakcyjnych odmian. 

Starsze egzemplarze aktinidii są odporne na niskie temperatury (nawet do – 30 st.C), natomiast młodsze w pierwszym roku należy zabezpieczać przed mrozem. Największym ograniczeniem w produkcji jest podatność na późnowiosenne przymrozki. Aktinidia rozpoczyna okres wegetacji wczesna wiosną (kwiecień), przymrozki do – 2 st.C mogą całkowicie uszkodzić młode przyrosty. Aktinidia preferuje gleby żyzne, przepuszczalne, lekko kwaśne o pH 5,5 – 6,5. Pod uprawę należy wybierać stanowiska osłonięte od silnych wiatrów, gdyż powodują uszkodzenia delikatnej skórki rozwijających się owoców.  

Sadzonki aktinidii 2-3-letnie, należy wysadzać późną wiosną po okresie występowania przymrozków (druga połowa maja). Ważne jest, aby materiał wyjściowy był zdrowy, pochodzący ze  sprawdzonego źródła. Aktinidia jest rośliną dwupienną, zatem aby uzyskać owoce na plantacjach należy na 6-8 roślin żeńskich posadzić jedną męską, będącą zapylaczem. Ponadto aktinidia jest polecana do upraw ekologicznych, gdyż charakteryzuje się małą podatnością na choroby i szkodniki. Owoce wyprodukowane w ten sposób osiągają znacznie wyższe ceny, co dodatkowo może zachęcić sadowników do uprawy tego gatunku.

Aktinidia jest pnączem wymagającym stosowania podpór. Dla plantacji towarowych zazwyczaj poleca się podpory w kształcie litery T. Prowadzenie krzewów w ten sposób zmniejsza ryzyko wystąpienia uszkodzeń przez przygruntowe przymrozki. Owoce w wyższym stopniu są chronione przed silnym wiatrem oraz nadmiernym nasłonecznieniem. Natomiast prowadzenie aktinidii w formie szpaleru prostego wymaga wykonywania intensywnego ciecia letniego, gdyż w przeciwnym razie rośliny nadmiernie się rozrastają. Stosowanie podpór w kształcie litery T pozwala uzyskać większe plony około 10-15 t w porównaniu do 8-10 t ze szpaleru.

W pierwszych latach produkcji aktinidii wykonuje się jedynie tzw. cięcie formujące, które ma na celu nadanie właściwego kształtu roślinie. Aby zapewnić wysokie plonowanie w kolejnych sezonach należy corocznie usuwać pędy, które owocowały. Podczas sadzenia wskazane jest stosować nawozy organiczne np. przekompostowany obornik. Nawożenie mineralne trzeba stosować bardzo ostrożnie, gdyż korzenie młodych roślin są wrażliwe na chlorki. W okresie poprzedzającym kwitnienie korzystnie jest dolistne nawożenie borem. Aktinidia do wzrostu i rozwoju wymaga odpowiedniej ilości wody. Latem należy zapewnić roślinom średnio po 10-15 l wody trzy razy w tygodniu. Jako system nawadniający stosuje się mikrozraszacze podkoronowe.

Wadą w produkcji aktinidii jest nierównomiernie dojrzewanie owoców, co może znacznie utrudniać zbiór. Delikatna skórka owoców jest bardzo podatna na uszkodzenia, dlatego wszelkie czynności związane ze zbiorem, sortowaniem i pakowaniem należy wykonywać bardzo ostrożnie. Owoce aktinidii mają również słabą zdolność przechowalniczą, po zbiorze powinny być jak najszybciej schłodzone i umieszczone w chłodni w temperaturze 0-1 st.C i wilgotności względnej powyżej 90 proc. W takich warunkach mogą być przechowywane jedynie przez okres od 4 do 6 tygodni.

Przydatności danej odmiany do produkcji towarowej zależy zarówno od jakości owoców, jak i cech rozwojowych. Odmiany 'Weiki' i 'Ananasnaya' są bardzo plenne, a ich owoce pokryta są wiśniowoczerwonym rumieńcem. Z kolei odmiana 'Geneva' jest bardzo wartościowa z uwagi na  wczesną porę dojrzewania oraz smaczne owoce o miodowym aromacie. Odmiana 'Jumbo' charakteryzuje się większymi, całkowicie zielonymi owocami. Jednak późno wchodzi w okres owocowania i jest mniej plenna. Z odmian wyhodowanych w SGGW obiecująca do uprawy towarowej jest odmiana 'Bingo' o owocach wydłużonych i spłaszczonych z różowo-czerwonym rumieńcem. 

Wybór właściwej odmiany oraz technologii uprawy aktinidii wpływa na uzyskanie wysokich plonów nawet do 15 t/ha oraz dobrych cen owoców około 20-25 zł/kg. Wprowadzenie aktinidii ostrolistnej do produkcji na skalę towarową jest dopiero w fazie początkowej. Ponadto niezbędne jest przygotowanie rynku na odbiór nowego owocu.