Opakowania owoców i warzyw – wywiad z Wacławem Wasiakiem, dyrektorem Polskiej Izby Opakowań



Albert Katana, www.sadyogrody.pl - 21 grudnia 2016 15:53


O opakowaniach owoców i warzyw, ich rodzajach oraz o ich wpływie na sprzedaż surowców - z Wacławem Wasiakiem, dyrektorem Polskiej Izby Opakowań, rozmawia Albert Katana.

Klienci zazwyczaj wybierają owoce czy warzywa kierując się dotykiem i zapachem, nie nazwą gatunkową czy nazwą producenta. Tak jest np. na targowiskach czy w tzw. warzywniakach, gdzie te produkty są chętniej kupowane, niż w supermarketach. Czy owoce i warzywa powinny być pakowane?

Tak. Choć nie na wszystkich etapach drogi od ich producenta do konsumenta.

Bardzo rzadko zdarza się, a może to mieć miejsce na targowiskach, iż warzywa sprzedaje się prosto z „samochodu”. A i w tej sytuacji przekazuje się klientowi do rąk w opakowaniu. Jakimkolwiek – ale opakowaniu.

Rozróżniamy 3 rodzaje opakowań:

Jednostkowe, w których produkt (warzywa lub owoce) w sklepie otrzymuje klient;

Zbiorcze, w których produkt zapakowany w opakowania jednostkowe jest „przekazywany” do sieci handlowej (sklepu);

Transportowe, w których produkt (towar) transportowany jest zarówno do sklepów jak i na targowiska. I, jakby to nie zabrzmiało przewrotnie, to za takie opakowania transportowe możemy uznać także naczepę samochodu, jego bagażnik, furmankę itp.

Tak więc u producenta ziemniaków, dostarczając je na targowisko wystarczy „wsypać” je na platformę samochodu. Choć z reguły, już na tym etapie, rolnik pakuje ziemniaki w worki, a więc korzysta z opakowania. A worki umieszcza „na” lub „w” środku transportu.

Odpowiedź zatem brzmi – owoce i warzywa powinny być pakowane w sytuacjach kiedy jest to potrzebne (uzasadnione).

Jeśli już pakować owoce czy warzywa to w co? Jakie opakowanie najlepiej spełnia tu swoją rolę - przeźroczyste foliowe, czy może papierowe ekologiczne? Z czym owoc lub warzywo powinny kojarzyć się konsumentowi?

To również zależy od sytuacji i rodzaju produktu. Owoce i warzywa pakowane są zarówno w opakowania z papieru i tektury jak i z tworzyw sztucznych, a także z innych materiałów jak tekstylia i drewno.

Skrzynki na jabłka, banany, pomidory wykonywane są zarówno z tworzywa sztucznego, tektury czy też drewna, byleby były dopuszczone (te materiały) do kontaktu z żywnością. Podobnie opakowania jednostkowe mogą być wykonane z tworzywa sztucznego (sztywnego lub folii), z papieru lub tektury. Idealną jest sytuacja, w której owoc lub warzywo dobrze kojarzy się z opakowaniem. Jeśli zawartość jest widoczna. Jeśli opakowanie pozwala na ocenę jakości (świeżości) produktu itp. Producenci owoców i warzyw, a także handlowcy na ogół wiedzą w jakich opakowaniach najlepiej się te produkty sprzedają. I takie opakowania zamawiają.

Ostatnio na opakowaniach niektórych owoców i warzyw (np. jabłek i ziemniaków) pojawiły się przede wszystkim nazwy odmian, a także krótkie opisy walorów smakowych. Czy te informacje są potrzebne, i czy dzięki nim wzrasta sprzedaż tak opakowanych produktów?

Opakowania spełniają wiele funkcji. Najważniejsza to ochronna – ma gwarantować ochronę produktu w jego drodze od producenta do konsumenta (klienta). Ważną jest także funkcja informacyjna, informująca o zapakowanym produkcie. A więc jaka odmiana jabłek, informuje o walorach smakowych. W bardziej „wyrafinowanych” opakowaniach zamieszczane są także wskaźniki dojrzałości (świeżości).

W sytuacjach kiedy odpowiedzi na pytania o smak, rodzaj itp., może udzielić sprzedawca, nie ma potrzeby zamieszczać takich informacji na opakowaniu. Jeśli pomidory, jabłka, gruszki itp. Kupujemy w supermarkecie i nie możemy liczyć na informację od personelu, to chętnie korzystamy z informacji na opakowaniu, metce, etykiecie itp. Ponadto, nikogo dziś nie dziwi opakowanie do sałatek czy ziemniaków wykonane „w kolorach”.

Owoce i warzywa są łatwo dostępne przez cały rok i stają się jedną spośród wielu “przekąską do pogryzania”. Niektórzy producenci/sprzedawcy sprzedają np. małe jabłka, które łatwiej zjeść w całości, lub owoce w opakowaniach tak małych, by zmieściły się do torby zabieranej do pracy. Czy to krok w dobrą stronę?

Tak. To krok w dobrą stronę. Opakowania muszą uwzględniać zmiany w stylu i modelu życia, a także wynikające z demografii. Rośnie liczba rodzin małych, „singli”. Żyjemy coraz szybciej. Jemy posiłki w pracy lub w drodze do pracy. Stąd małe porcje w małych opakowaniach. Jeszcze 15 lat temu standardowym opakowaniem do ziemniaków był worek 25 kg, 10 lat temu – 5 kg. Zaś dzisiaj największą sprzedaż ziemniaków „realizujemy” w opakowaniach 2 kg.

Na rynku owoców mamy kilkaset tysięcy producentów (wg. ARIMR w 2013 r. drzewa owocowe w sadach uprawiało 128 tys. gospodarstw rolnych, a krzewy owocowe – 68 tys. gospodarstw). Trudno sobie wyobrazić, że każdy z tych producentów sprzedaje swoje produkty w “swoim” oryginalnym opakowaniu, wyróżniającym się spośród innych. To tak, jakbyśmy mieli do wyboru kilkaset tysięcy marek kiślu. A przecież celem produkcji jest sprzedaż. Jak rozwiązać tę “kwadraturę koła”?

Tę „kwadraturę koła” rozwiązujemy. Przymusza nas do tego fakt sprzedaży. Decydują o tym producenci. Ich możliwości. Jeśli stać ich na własne, oryginalne opakowania, to takie zamawiają. Pamiętajmy jednak, że o miejscu na rynku decyduje jakość. Ważne aby opakowanie informowało o producencie. Najlepiej opakowane owoce nie odniosą sukcesu na rynku jeśli w ślad za opakowaniem nie „pójdzie” jakość, smak itp. No i oczywiście cena. Choć nie zawsze czynnik ceny jest decydującym. Ważne, aby ugruntowała się na rynku opinia, iż jabłka od producenta „X” to dobry produkt. I klienci szukać będą takich jabłek, nawet zapakowanych w mniej wytworne opakowania.

Tutaj „kłania się” funkcja marketingowa opakowania. Ale nie trzeba funkcji tej przeceniać. Można się na zły produkt w pięknym opakowaniu nabrać tylko raz.

Nie sposób uniknąć pytania o koszty związane z pakowaniem owoców czy warzyw - jak wiadomo, producenci z tej branży znajdują się w permanetnym kryzysie, ceny ich produktów zazwyczaj nie pokrywają kosztów produkcji. Czy dobre opakowanie może rozwiązać ten problem, czy warto inwestować w opakowanie?

To poważny problem. Jednak trzeba zdawać sobie sprawę z faktu, iż opakowanie jest integralną częścią rynkowego produktu. Koszt opakowania jest składową kosztu całego produktu w opakowaniu. Stąd ważna jest relacja: koszt opakowania do kosztu produktu. Z reguły, jeśli wykluczyć przypadek produktów (artykułów) typu premium (luksusowych), klient chciałby płacić za produkt. W wielu przypadkach nie interesuje go opakowanie. Moja odpowiedź jest brutalna. Jeśli producenta owoców czy warzyw stać na inwestowanie w opakowanie, to powinien to robić. Na pewno warto inwestować w opakowania owoców i warzyw, jeśli dobrze chronią produkt i przedłużają termin wartości użytkownych (zdolności do spożycia).

 

„Sylwetka” Polskiej Izby Opakowań

Polska Izba Opakowań jest branżową izbą gospodarczą, zrzeszającą ok. 100 firm, w większości producentów opakowań.

Została utworzona w 1994 roku, z inicjatywy firm, które wchodziły na rynek w nowych warunkach transformacji gospodarczej. Od początku działalności jej celem było wspieranie firm w ich rozwoju. Za priorytetowe uznano: rynkowe wspieranie firm poprzez różnorodne formy promocji i marketingu, zarówno na rynku krajowym jak i rynkach zagranicznych (organizacja misji gospodarczych, udział w targach i wystawach, prowadzenie banku ofert, opracowywanie analiz rynku opakowań i badanie potrzeb rynku na opakowania); innowacyjno-edukacyjne wspieranie przedsiębiorstw poprzez inicjowanie i organizowanie projektów badawczych, rozwijanie współpracy ze sferą nauki, organizowanie seminariów i szkoleń, wydawanie publikacji specjalistycznych, organizowanie kongresów i inne; monitorowanie warunków funkcjonowania firm, identyfikowanie progów i barier utrudniających działalność firm i rozwój przedsiębiorczości, prezentowanie propozycji i opinii w sprawach poprawy warunków działalności firm i inne; kształtowanie etycznych postaw w biznesie i upowszechnianie zasad społecznie odpowiedzialnego biznesu, zgodnie z obowiązującym w Izbie Kodeksem Etyki; upowszechnianie wiedzy o roli i znaczeniu opakowań dla społeczeństwa i gospodarki oraz działanie na rzecz umacniania prestiżu pracowników branży, czemu służy organizowany corocznie, ogólnopolski plebiscyt na tytuły: Zasłużony dla Przemysłu Opakowań oraz Firma Zasłużona dla Przemysłu Opakowań. Izba wiele uwagi poświęca współdziałaniu producentów opakowań z ich użytkownikami, stanowiąc platformę wymiany opinii i określania kierunków rozwoju przemysłu opakowań.