Projekt InnoFruit - tendencje w hodowli i uprawie grusz



www.sadyogrody.pl - 30 maja 2018 09:16


17 maja w Instytucie Ogrodnictwa odbyło się kolejne spotkanie zorganizowane w ramach projektu InnoFruit – Dzień Gruszowy, podczas którego omówiono sytuację na europejskim i światowym rynku gruszy oraz tendencje w hodowli i uprawie tego gatunku.

Projekt InnoFruit współfinansowany jest przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Regionu Morza Bałtyckiego.

dr Mirosław Sitarek, kierownik projektu zaznaczył, że celem projektu jest rozwój potencjału sektora produkcji przetwórstwa owoców w krajach bałtyckich i zabezpieczenie dostępności zdrowych, wysokiej jakości owoców oraz przetworów owocowych poprzez poparte nauką innowacje, co w efekcie przyniesie wzrost konkurencyjności i długotrwałą stabilność rynku owocowego na Łotwie, Litwie, Polsce i Szwecji. Zakłada się także doprowadzenie do wzrostu liczby nowoczesnych gospodarstw i małych firm sektora owocowego w krajach bałtyckich.

Jednym z głównych zadań projektu jest wymiana wiedzy i umiejętności pomiędzy partnerami projektu adresowana do małych średnich przedsiębiorstw/gospodarstw sektora produkcji i przetwórstwa owoców, a także uzupełnienie kompetencji instytucji naukowych, organizacji pozarządowych, grup producenckich, przedsiębiorstw wchodzących w skład konsorcjum projektu InnoFruit.

Najnowsze tendencje w hodowli i uprawie gruszy przedstawiła dr Dorota Kruczyńska z Instytutu Ogrodnictwa.  Osiągnięciami w zakresie hodowli nowych odmian gruszy mogą się pochwalić kraje europejskie takie jak Czechy, Włochy, Szwajcaria, a także Kanada i Stany Zjednoczone.

dr Kruczyńska podkreślała, że we wszystkich programach hodowlanych zwraca się uwagę na plenność, wielkość i smak owoców – cechy dominujące i wynikające z faktu, że gruszka jest owocem deserowym. Inne ważne cechy, które hodowcy biorą pod uwagę to niezbyt silny wzrost drzew, skłonność do partenokarpii, zgodność zrastania z pigwą, mała podatność na choroby i szkodniki (głównie miodówki, zaraza ogniowa i parch gruszy), walory przechowalnicze i trwałość w obrocie handlowym, oraz przystosowanie poszczególnych odmian do warunków klimatycznych.

- W sadach towarowych, gdzie prowadzi się ochronę przed parchem, raczej nie powinno być problemów z rdzą gruszy i dlatego kwestia ta nie jest specjalnie podejmowana w programach hodowlanych. Natomiast bardzo ważny jest kierunek odporności na miodówkę. W warunkach klimatycznych Polski rozwija się mniej pokoleń tego szkodnika, ale w krajach Europy Południowej, liczba pokoleń jest większa i walka z miodówką wymaga wielu zabiegów – mówiła dr Kruczyńska i dodała, że w Rumunii wyhodowano bardzo dużo odmian odpornych na miodówkę, aczkolwiek przede wszystkim odmiany te cechuje wczesna pora dojrzewania owoców. Kanadyjczycy mają duże osiągnięcia w zakresie hodowli odmian odpornych na zarazę ogniową (np. Harrow Sweet i Harrow Delicious – mające duże szanse na rozpowszechnienie).

Jakie odmiany grusz dominują w produkcji światowej? W Europie numerem jeden jest Konferencja, natomiast w ogólnej produkcji światowej przoduje Bonkreta Williamsa i odmiana Bera Boska. W Polsce dominuje Konferencja, następnie Lukasówka i Faworytka (inne odmiany mają mniejsze znaczenie w produkcji). Na półkuli południowej poczyniono znaczące nasadzenia odmiany Triumf Packhama – często owoce pochodzące z tamtego regionu można znaleźć w polskich sklepach. Gruszki Rocha o twardym i zwartym miąższu, uprawia się głównie w Portugalii i Hiszpanii.

Coraz częściej idzie się w kierunku uzyskania odmian z czerwoną skórką owocu – jak Red Sensation, Sweet Sensation, Elektra – odmiany, które w Europie Zachodniej stopniowo wprowadza się do nasadzeń w sadach. Na uwagę zasługuje również francuska odmiana Angelis o owocach z ordzawioną skórką, które dojrzewają w październiku (jeśli w Polsce mamy dobry rok, a więc wczesną wiosnę i ciepły okres wegetacji to owoce tej odmiany najwcześniej -koniec września). Obecnie do produkcji w Stanach Zjednoczonych wchodzi Bronze Beauty Bosc, zaś w krajach Europy Południowej sadzona jest Selena (Elliot) – gruszki również cechuje ordzawiona skórka.

dr Krzysztof Zmarlicki omówił sytuację na światowym rynku gruszek. Wielkość produkcji owoców tego gatunku w roku 2016 sięgała 25,4 mln ton. Globalna konsumpcja owoców deserowych wyniosła 22,7 mln ton (w tym w Chinach 17,1 mln ton, a w UE 2 mln ton). Przetwórstwo zagospodarowało 2,6 mln ton gruszek. W Polsce 2016 roku wyprodukowano ok. 81 tys. ton gruszek. Jak wygląda konsumpcja gruszek w UE? Największe spożycie odnotowuje się we Włoszech, gdzie jeden obywatel w niektórych latach spożywa nawet 10 kg rocznie. Relatywnie duża konsumpcja gruszek jest w Belgii, Holandii, Hiszpanii w granicach 6 kg. Polska należy do krajów (podobnie jak Słowacja, Litwa), w których spożycie gruszek jest niższe – 2 kg/rocznie.