Odporność mszyc w sadach jabłoniowych

Autor: dr Michał Hołdaj, Instytut Ogrodnictwa – PIB w Skierniewicach 25 września 2021 09:34

Odporność mszyc w sadach jabłoniowych Mszyce w sadach jabłoniowych; fot. Michał Hołdaj / IO

Wielkokrotne stosowanie insektycydów zawierających w swoim składzie tą samą substancję aktywną może doprowadzić do selekcji ras odpornych mszyc. Zjawisko uodporniania się szkodników jest procesem naturalnym. Można go jednak spowolnić. O tym problemie pisze dr Michał Hołdaj z Instytutu Ogrodnictwa – PIB w Skierniewicach.

Mszyce w sadach jabłoniowych każdego roku, występują bardzo licznie stanowiąc istotne zagrożenia i obligatoryjny punkt w programie zwalczania w tej uprawie. Do gatunków mszyc żerujących powszechnie na jabłoniach zaliczamy: mszycę jabłoniową (Aphis pomi), mszyce jabłoniowo-babkową (Dysaphis plantaginea) oraz bawełnice korówkę (Eriosoma lanigerum). Do zwalczania mszyc można stosować metody niechemiczne, niestety przy dużym nasileniu szkodnika nie są one wystarczająco skuteczne i jedynie częściowo redukują jego populację.    

Zwalczanie mszyc – środki ochrony roślin

Najefektywniejszą metodą ograniczania populacji mszyc w sadach nadal pozostają chemiczne środki ochrony roślin. Na dzień dzisiejszy ochrona insektycydami jest najmniej kosztowna, wymagająca mniejszego nakładu pracy, a przy tym dająca najlepsze rezultaty w stosunku do metod niechemicznych. Niestety, nie jest ona bez wad! Do zwalczania mszyc stosuje się w wielu sadach produkcyjnych od 3 do 5 zabiegów w sezonie. Paleta produktów zwalczających mszyce: jabłoniową czy jabłoniowo-babkową jest duża, ale w dobie niestabilnej sytuacji ceny jabłek na rynku polskim, producenci sięgają po produkty tańsze często z tej samej grupy chemicznej.

Preparaty do zwalczania bawełnicy korówki

W przypadku bawełnicy korówki z kolei występuje problem niewielkiej ilości zarejestrowanych produktów do jej ograniczania. Obecnie mamy zarejestrowane preparaty z zaledwie dwóch grup chemicznych. Są to produkty zawierające acetamipryd oraz spirotetramat. Pestycydy na bazie acetamiprydu, mają szerokie spektrum szkodników, na które są zarejestrowane, a można je stosować  maksymalnie dwa razy w sezonie. Większość z producentów zatem wykorzystuje preparaty z tej grupy dość wcześnie w sezonie, ponieważ są one dozwolone do stosowania już przed kwitnieniem. Insektycyd zawierający spirotetramat zarejestrowany jest w jabłoni od końca kwitnienia, do czerwcowego opadania owoców, a bawełnica coraz częściej występuje masowo w okresie dojrzewania i zbioru owoców. Tak więc rotacja środków ochrony roślin w przypadku tego szkodnika jest prawie niemożliwa.

Wielkokrotne stosowanie insektycydów zawierających w swoim składzie tą samą substancję aktywną może doprowadzić do selekcji ras odpornych mszyc. Zjawisko uodporniania się szkodników (w tym mszyc) jest procesem naturalnym i dotyczy wszystkich wielkoobszarowych upraw produkcyjnych zarówno w Polsce, jak i na świecie.

Duża liczba pokoleń mszyc w sezonie

Mszyce rozwijają w sezonie wegetacyjnym nawet kilkanaście licznych pokoleń. Tak duża liczba pokoleń sprawia, że presja selekcyjna osobników odpornych może być bardzo silna. Od wielu lat otrzymujemy sygnały, od producentów owoców, o niedostatecznej skuteczności wykonywanych przez nich oprysków zwalczających mszyce. W celu zdiagnozowania problemu obniżonej skuteczności insektycydów, stosowanych do zwalczania mszycy jabłoniowej (Aphis pomi) oraz jabłoniowo-babkowej (Dysaphis plantaginea), od roku 2011 w Instytucie Ogrodnictwa – PIB prowadzone są badania laboratoryjnych oraz polowe.

Szereg przeprowadzonych od tego czasu (również w tym roku) analiz poziomu aktywności enzymatycznych mszyc czy biotestów wskazuje, że w niektórych sadach cześć populacji mszyc (nawet około 20%) może być odporna na preparaty z grupy neonikotynoidów zawierających w swoim składzie acetamipryd.

Procesu nabywania odporności nie da się go zatrzymać, ale można je skutecznie spowolnić. W celu ograniczenia selekcji ras odpornych szkodników trzeba pamiętać o stosowaniu środków ochrony roślin zgodnie z zaleceniami producenta. Stosując insektycydy w celu zwalczania zarówno mszyc jak i innych szkodników pamiętajmy o przemiennym (jeżeli to możliwe) stosowaniu środków z różnych grup chemicznych. Należy zwracać uwagę na fakt, iż pod różnymi nazwami handlowymi znajdują się preparaty zawierające tą sama substancję czynna. Zaleca się stosować preparaty selektywne dla naturalnych drapieżców i parazytoidów mszyc, które pomagają znacząco ograniczać ich liczebność jeżeli nie występują masowo.

W większości przypadków jednak sugerowany przez producentów brak skuteczności wykonywanych zabiegów nie miała odzwierciedlenia w prowadzonych badaniach laboratoryjnych. Wiązała się przeważnie ze z niewłaściwym wykonaniem samego opryskiwania. Bardzo często producenci stosują niedostateczny wolumen cieczy roboczej przez co niedokładnie pokrywają nią drzewa co jest kluczowe w przypadku aficydów o działaniu kontaktowym. Zdarza się również, że warunki pogodowe podczas wykonania zabiegu są nieodpowiednie: za mocny wiatr powoduje zwiewanie cieczy roboczej lub za wysoka temperatura powodująca zaś szybkie jej odparowanie z rośliny.

Zagadnienia związane z odpornością szkodników na środki ochrony roślin realizowane są w Instytucie Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach w ramach Zadań Celowych, na rok 2021 finansowanych z MRiRW, w obszarze tematycznym 6.4 – „Monitorowanie uodparniania się agrofagów na środki ochrony roślin oraz tworzenie programów redukcji ryzyka tego zjawiska”.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.