Nawadnianie sadów i jagodników – wybieramy pompę



Michał Gwara, www.sadyogrody.pl - 12 lutego 2020 11:03


W poprzednich artykułach zaplanowaliśmy już rodzaj i układ linii nawadniających. Mamy rozplanowane ułożenie i przekroje rur magistrali doprowadzającej wodę. Nadszedł czas na wybór pompy.

Dobierając przekroje rur magistrali wodnej obliczaliśmy potrzebne wydatki wody, jakie będą przepływały przez naszą instalację. Było to odpowiednio:

1. 55 m3/h dla pola z truskawkami nr 1
2. 66 m3/h dla pola z truskawkami na zagonach nr 2
3. 75 m3/h dla sadu – nr 3

Znamy więc potrzebne ilości wody, jednak to nie wystarczy do doboru pompy. Poza samym przepływem powinna ona wytworzyć pożądane ciśnienie, które również musimy wyznaczyć.
Na polu nr 1 uprawę będziemy nawadniać taśmami kroplującymi serii 508. Przeglądając dane tego modelu taśmy znajdziemy informacje, iż ciśnienie pracy dla podanego wydatku kroplownika wynosi 0,55 bar, natomiast maksymalne to 1,24 bar. Rura doprowadzająca wodę do środka długości rzędów mierzy 150 m, natomiast pompa znajduje się w rogu pola co wymaga poprowadzenia jeszcze 25 m rury, czyli razem 175 m. Spadek ciśnienia dla planowanej rury 110 mm wynosi 0,5 bar/ 100 m przy przepływie 64 m3/h. Tu mamy nieco niższy przepływ, przyjmijmy więc iż spadek ciśnienia będzie wynosił 0,4 bar/ 100 m. W efekcie na odcinku 175 m spadek ciśnienia wyniesie:

1,75 x 0,4 bar = 0,7 bar
Dodajemy do tego wymagane dla linii 0,55 bar:
0,7 + 0,55 = 1,25 bar
Jest to ciśnienie pracy jakiego potrzebujemy przy wejściu do instalacji. Ciśnienie maksymalne wyniesie 1,24 bar + 0,7 = 1,95 bar
Potrzebujemy więc pompy która przy przepływie 55 m3/h wytworzy ciśnienie między 1,25 bar a 1,95 bar, z zachowaniem jednak pewnego marginesu bezpieczeństwa od ciśnienia maksymalnego.

Znając te parametry przystępujemy do wyboru pompy. Niestety, nie jest to proste zadanie. Każda pompa ma swoją indywidualną charakterystykę ciśnieniowo – przepływową. Przeglądając strony internetowe sklepów, a także pytając sprzedawców możemy trafić na informacje typu:
„pompa abz, maksymalna wydajność x m3/h, maksymalne ciśnienie y”.

Te dane to orientacyjny zakres parametrów pracy i w żadnym wypadku nie dobieramy pompy na ich podstawie. Wynika to stąd, iż maksymalne ciśnienie i maksymalna wydajność to dwa skrajnie różne parametry pracy pompy, które nigdy nie występują jednocześnie. Pompa maksymalną wydajność osiąga przy wolnym wypływie, a więc minimalnym ciśnieniu. Natomiast wraz ze wzrostem ciśnienia (a więc oporu wody) przepływ wody spada, osiągając minimalną wartość gdy ciśnienie jest wysokie (maksymalne). Tak więc powyższe dane obrazują jedynie orientacyjny zakres pracy, natomiast konkretny model pompy wybieramy przeglądając charakterystyki pracy. Mają one formę tabel lub wykresów, gdzie podawane są przepływy wody przy różnych ciśnieniach dla danego modelu pompy. Przepływy są wyrażane w m3/h lub w l/min (obliczamy je dzieląc wydatek w m3/h przez 60). Ciśnienie bywa podawane jako wysokość podnoszenia (10 m wysokości słupa wody = 1 bar ciśnienia).
Zakładając iż na naszym przykładowym polu 1 nie mamy dostępu do wód powierzchniowych, chcemy wywiercić studnię głębinową. Jeśli spodziewamy się iż pompa będzie umieszczona na głębokości 40 m, do wymaganego ciśnienia dodajemy 4 bar – aby zrekompensować ciśnienie potrzebne do wypchnięcia wody z głębokości 40 m (dodajemy 1 bar ciśnienia dla każdych 10 m wysokości). Wówczas dla pola 1 pożądane ciśnienie tuż za pompą wynosi:

4 (podnoszenie wody w studni) + 1,25 (ciśnienie potrzebne w instalacji) = 5,25 bar i nie może przekroczyć 5,95 bar (4 + 1,95). Te ciśnienie mają wystąpić przy przepływie 55 m3/h. Poniżej przykładowa charakterystyka pracy pomp głębinowych serii 6EC2:

{media;24807;tabela.jpg;https://pliki.sadyogrody.pl/i/02/48/07/024807.jpg;https://pliki.sadyogrody.pl/i/02/48/07/024807_980.jpg}

Tu charakterystyka jest w formie tabeli, może mieć także postać wykresu. Przeglądając ją poszukujemy takiej pompy, która będzie w stanie zapewnić oczekiwane przez nas parametry pracy. Z powyższej wynika iż przy przepływie ok 55 m3/h ciśnienie w wymaganym zakresie osiągnie pompa o symbolu 6EC2/9-617 z silnikiem 13 kW.

Do pozostałych pól dobieramy pompy w taki sam sposób. Niestety seria pomp 6EC2 nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego przepływu wody dla pól 2 i 3, trzeba więc poszukać wśród „mocniejszych” modeli. W przypadku gdybyśmy dysponowali dostępem do wody powierzchniowej pompę dobieramy w ten sam sposób, jednak nie rekompensujemy ciśnienia powstałego na głębokości studni głębinowej. Wówczas dla pola 1 szukamy pompy o wydatku 55 m3/h i ciśnieniu z zakresu 1,25 – 1,95 bar. Przy pompach powierzchniowych zwracamy uwagę aby nie przekroczyć maksymalnej głębokości lustra wody względem pompy (dane znajdziemy w specyfikacjach pomp). Oczywiście uwzględniamy możliwość obniżenia lustra w trakcie poboru wody.

Nie musimy sami przeglądać wykresów i dobierać pomp – możemy zdać się na sprzedawców czy doradców w wyspecjalizowanych firmach. Jednak po pierwsze - aby mogli oni zrobić to za nas, potrzebują parametrów jakie pompa ma osiągać (przepływ, ciśnienie). Po drugie – powinniśmy potrafić zweryfikować zalecenia sprzedawcy. Oferowanych modeli pomp są setki i sprzedawcy nie zawsze mają szczegółową wiedzę na temat każdego z nich. Nie zawsze też dysponują czasem na przeszukiwanie charakterystyk pracy. Warto więc być klientem świadomym, dysponującym przynajmniej elementarną wiedzą.