Mszyce intensywnie atakują sady jabłoniowe. Strategie ochrony

Autor: Mgr Michał Hołdaj, Instytut Ogrodnictwa - PIB 02 lipca 2021 16:54

Mszyce intensywnie atakują sady jabłoniowe. Strategie ochrony Jak zwalczać mszyce w sadach jabłoniowych?

Zwalczanie mszyc w sadach jabłoniowych, od kilku lat staje się coraz bardziej uciążliwe. Pomimo dość mroźnej ostatniej zimy, która mogłaby sugerować, iż w tym sezonie problem z mszycami będzie mniejszy niż w latach poprzednich, niestety nic takiego nie miało miejsca. Mszyce w uprawie jabłoni pojawiły się masowo później niż zwykle ale wydaje się, że w jeszcze większym nasileniu.

Mszyce, pobierając pokarm wprowadzają do rośliny toksyczną dla niej ślinę, która zaburza metabolizm w obrębie zaatakowanej części rośliny. Skutkiem masowego żerowania mszyc jest skręcanie i zginanie pędów, żółknięcie, marszczenie się i zwijanie liści. Ogładzanie roślin z substancji pokarmowych powoduje, że są one bardziej wrażliwe na przemarzanie. Wzrost silnie zaatakowanych roślin ulega zahamowaniu. Podczas żerowania, mszyce wydalają również duże ilości słodkich odchodów tzw. ”rosy miodowej”, która stanowi pożywkę do rozwoju grzybów sadzakowych. Czarny nalot grzybni pokrywający owoce obniża ich wartość handlową. Mszyce charakteryzują się wysoką płodnością i dużą ilością pokoleń w sezonie.

Mszyce na jabłoniach

Do najważniejszych gatunków mszyc masowo żerujących na jabłoniach należą: mszyca jabłoniowa (Aphis pomi), mszyca jabłoniowo-babkowa (Dysaphis plantaginea) oraz bawełnica korówka (Eriosoma lanigerum).

Mszyca jabłoniowa występuje od wczesnej wiosny do późnej jesieni, głównie w młodych sadach i szkółkach. Zimuje w postaci czarnych, owalnych, matowych jaj na pędach. W populacji występują osobniki uskrzydlone, które zasiedlają sąsiednie drzewa, tworząc nowe kolonie.

Kolonia mszycy jabłoniowej na wierzchołku pędu

Osobniki nieuskrzydlone są trawiastozielonej barwy, długości 2 mm z czarnymi syfonami i ogonkiem. Formy uskrzydlone mają dwie pary skrzydeł, ciemną głowę i tułów zaś odwłok jest zielony. Larwy są podobne do osobników dorosłych ale od nich mniejsze i barwy jasnozielonej.

Mszyca jabłoniowo-babkowa tworzy kolonie, najczęściej na spodniej stronie liści. Efektem ich żerowania jest deformacja i zahamowanie wzrostu owoców. Uszkodzone owoce bardzo często pozostają w gronach na drzewach do późnej jesieni. Mszyca jabłoniowo-babkowa zimuje w stadium czarnych, owalnych błyszczących jaj umiejscowionych na cienkich gałęziach w pobliżu pąków lub w spękaniach i zagłębieniach kory na grubszych gałęziach. Wylegające się wczesną wiosną różowe larwy, podobne do osobników dorosłych ale mniejsze. Dorosłe formy bezskrzydłe są długości 2,5 mm, ciemnopopielatej barwy z woskowym nalotem na powierzchni ciała. Mszyce uskrzydlone długości 1,8-2,4 mm mają ciemnobrązowy odwłok oraz czarną głowę, tułów i syfony. Do niedawna uskrzydlone osobniki mszycy jabłoniowo-babkowej w czerwcu przelatywały na żywiciela wtórnego – babkę lancetowatą jednak coraz częściej obecność mszyc na jabłoni stwierdza się przez  cały sezon, jednak w okresie letnim w znacznie mniejszej liczebności.

Kolonia mszycy jabłoniowo-babkowej

Bawełnica korówka od kilku lat w coraz większym nasileniu występuje w sadach jabłoniowych. Zasiedla głównie pnie, gałęzie i pędy starszych drzew. Przy dużej presji szkodnika można ją spotkać również na jednorocznych pędach. Występuje często w miejscach mechanicznych uszkodzeń pędów (np. w miejscach cięcia pędów). Kolonie mszycy utrudniają zbiór owoców. Rozgniatane mszyce brudzą ręce i odzież zbierających oraz mogą wywoływać alergie. Larwy zimują w spękaniach kory, na szyjce korzeniowej i korzeniach. Bezskrzydłe samice długości 1,8–2,3 mm, barwy granatowo- lub ciemnobrunatnej, pokryte są delikatnym nalotem woskowym w postaci długich, białych nici przypominającymi ”kłaczki” waty. Mszyca uskrzydlona jest brunatno – czarna. Długie, bezśnieżne i mroźne zimy ograniczają liczebność szkodnika, jednak. część populacji ukryta głębiej przeżywa, dając wiosną kolejne pokolenia. Bawełnica występuje w dużym nasileniu w dwóch okresach, w czerwcu i lipcu oraz  jesienią w okresie zbiorów.

Kolonia bawełnicy korówki na pędzie jednorocznym

Mszyce - lustracja sadu

Bardzo ważnym aspektem w przeciwdziałaniu masowemu występowaniu mszyc w sadzie jest prawidłowa jego lustracja! Od wczesnej wiosny do okresu pozbiorczego należy regularnie przeglądać drzewa w sadzie w poszukiwaniu kolonii mszyc. Stwierdzenie obecności szkodnika daję nam podstawę do zaplanowania odpowiedniej strategii jego ograniczenia.

Zwalczanie mszyc w jabłoniach

W sprzyjających warunkach i niskiej presji ze strony mszyc organizmy pożyteczne takie jak: skorki, larwy złotooków, chrząszcze i larwy biedronek, drapieżne muchówki, błonkówki mszycarzowate oraz wiele gatunków pająków są w stanie skutecznie ograniczać liczebność mszyc w sadzie. Jeżeli jednak populacja szkodnika jest zbyt wysoka należy rozważyć zwalczanie chemiczne.

Larwa biedronki

Wykonanie zabiegów redukujących populację szkodników należy zawsze planować w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną lustrację na obecność mszyc w sadzie. Jeżeli na drzewach występują owady pożyteczne należy stosować preparaty selektywne/częściowo selektywne, np. oparte na acetamiprydzie, spirotetramacie czy flonikamidzie w celu ochrony części fauny pożytecznej. W okresie wylęgania się mszyc z jaj i później, zaleca się stosować preparaty wspomagające o działaniu mechanicznym: zawierające w składzie mieszaninę związków silikonowych czy olej rydzowy. Środki ochrony roślin należy zawsze dostosować do fazy rozwojowej szkodnika oraz warunków atmosferycznych.

Jeżeli mamy do czynienia z mszycą jabłoniowo-babkową, która zwinęła liście lub bawełnicą korówką ukrytą na pniach pod charakterystycznymi kłaczkami, bardziej zasadne jest zastosowanie produktów o działaniu systemicznym. Natomiast w przypadku mszyc, które jeszcze nie zdążyły poskręcać liści i dostęp do nich jest ułatwiony można użyć preparatów kontaktowych.

Wszystkie informacje dotyczące specyfiki działania insektycydów opisane są szczegółowo w etykiecie producenta danego środka.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI