Mączniak jabłoni 2021 – warunki rozwoju, preparaty, strategie ochrony

Autor: Dr Sylwester Masny, Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy 24 maja 2021 10:31

Mączniak jabłoni 2021 – warunki rozwoju, preparaty, strategie ochrony Mączniak jabłoni na odmianie 'Najdared'; maj 2021

Do walki z mączniakiem jabłoni poleca się stosowanie fungicydów siarkowych wczesną wiosną a potem strobiluryn. Po kwitnieniu do programu ochrony warto włączyć fungicydy układowe SDHI, fungicydy fenyloacetamidowe oraz pirymidynowe w połączeniu z preparatami z grupy IBE.

Mączniak jabłoni powodowany przez grzyb Podosphaera leucotricha to bardzo uciążliwa choroba jabłoni w Polsce i wielu krajach świata. Na wysoce podatnych odmianach jabłoni, w suche lata przypadające szczególnie po łagodnych zimach, mączniak może powodować rozlegle porażenie liści i pędów, powodując wzrost źródła infekcji na następny sezon. Natomiast zmniejszoną liczbę objawów infekcji pierwotnych obserwujemy głównie po mroźnych zimach. Sprawca choroby zimuje bowiem w postaci strzępek grzybni w pąkach wegetatywnych lub generatywnych, które zostały zakażone w poprzedzającym sezonie. Zakażone pędy mają często zahamowany wzrost, a ich wierzchołki przybierają srebrzystoszary kolor.

Warunki zimowania sprawcy mączniaka a infekcje pierwotne

Spadki temperatury zimą poniżej –25 st.C zabijają większość zainfekowanych pąków i zimującą w nich grzybnię. Dlatego też, prawdopodobieństwo uszkodzenia przez mróz pędów zakażonych przez grzyb P. leucotricha jest większe niż pędów niezakażonych. Po kilku latach wysokiej presji ze strony mączniaka jabłoni, ostatnia zima sprzyjała pewnej redukcji źródła infekcji tej choroby. Zimą 2020/2021, w Polsce centralnej średnia temperatura miesięczna wyniosła: w grudniu 1,9 st.C, w styczniu –1,5 st.C, w lutym -2,0 st.C i w marcu 3,5 st.C. Temperatura obniżyła się poniżej –20°C, a największy jej spadek zanotowano 18 stycznia (–22,4 st.C). Pomimo takiego spadku temperatury, wiosną na jabłoniach odmian bardzo podatnych, występowanie objawów infekcji pierwotnych mączniaka jabłoni obserwowano już od fazy zielonego pąka kwiatowego. Przykładem wystąpienia choroby był sad jabłoniowy w rejonie Skierniewic, w którym przed kwitnieniem jabłoni na odmianie ‘Idared’ liczne objawy infekcji pierwotnych (od kilku do kilkunastu /drzewo) można było dostrzec zarówno na rozetkach liściowych, jak i kwiatowych.

Plamy mączniaka na liściach mogą być widoczne już 48 godzin po infekcji

Wtórne infekcje jabłoni powodowane są przez zarodniki konidialne P. leucotricha, które przenoszone są z wiatrem z organów zakażonych pierwotnie. Infekują one młode, rozwijające się tkanki wegetatywne jabłoni oraz organy kwiatów, w tym płatki, działki kielicha, dna kwiatowe oraz szypułki. Warto podkreślić, że procesowi temu sprzyja wysoka wilgotność względna powietrza (powyżej 70 proc.) oraz temperatura między 10 st.C a 25 st.C umożliwiająca kiełkowanie zarodników. W optymalnych warunkach (19–22 st.C) plamy mączniaka na liściach mogą być widoczne gołym okiem już 48 godzin po infekcji. Przy ciepłej, suchej pogodzie patogen szybko rozsiewa się na nowe liście i pędy. Zarodniki konidialne, które nie wykiełkowały, mogą znosić upał i suszę aż do wystąpienia warunków korzystnych do kiełkowania.

Mączniak jabłoni – lustracje, pierwszy zabieg

Prawie zawsze, istnieje konieczność zastosowania fungicydów do ochrony przed mączniakiem podatnych odmian jabłoni. Program ochrony powinien być prowadzony na podstawie wyników lustracji, a więc oceny poziomu nasilenia choroby na kwaterze. Wówczas decyzję o konieczności wykonania pierwszego zabiegu należało podjąć na podstawie wyników lustracji wykonanej w okresie, kiedy pojawiają się widoczne objawy mączniaka po infekcji pierwotnej, bądź na podstawie poziomu porażenia w ubiegłym sezonie. W sadach owocujących, w których mączniak występuje w dużym nasileniu (więcej niż 4 proc. pędów z objawami choroby) i nie wycinano porażonych pędów, konieczne było wykonanie zabiegu w okresie od zielonego pąka do początku kwitnienia.

mączniak jabłoni na odmianie 'Idared' kwiecień 2021

Siarka a zwalczanie mączniaka

Ze względu na to, że przed kwitnieniem jabłoni panowała często niska temperatura, należało zwrócić uwagę na właściwy dobór fungicydu. Dobre działanie mączniakobójcze wykazują w niskiej temperaturze środki zawierające siarkę, których stosowanie nie powinno kolidować z akceptacją jabłek przez odbiorców z innych krajów Unii Europejskiej. Fungicydy siarkowe są bowiem dopuszczone w produkcji jabłek metodą organiczną w wielu krajach unijnych. Wadą fungicydów siarkowych jest ich toksyczne działanie na niektórych odmianach jabłoni, zwłaszcza w wysokiej temperaturze. Uważa się, że w temperaturze powyżej 25 st.C istnieje znaczne niebezpieczeństwo uszkadzania młodych tkanek jabłoni, bezpiecznie jest więc stosować środki siarkowe nocą lub w dni pochmurne. Fungicydy siarkowe są typowymi środkami zapobiegawczymi, a więc powinny być stosowane z zachowaniem krótszych odstępów między zabiegami (około 7 dni), aby zapewnić pokrycie i zabezpieczenie nowo przyrastających liści.

Ochrona przed mączniakiem po kwitnieniu jabłoni – zalecane preparaty

Od różowego pąka kwiatowego, szczególnie przy wysokiej presji mączniaka, do programów ochrony jabłoni warto włączyć preparaty strobilurynowe, wykazujące dłuższe działanie ochronne niż środki siarkowe. W bieżącym sezonie, w warunkach bardzo korzystnych dla rozwoju choroby oraz w sytuacji wystąpienia licznych objawów infekcji pierwotnych, zabiegi powinny być kontynuowane po kwitnieniu jabłoni do zakończenia aktywności pąków wierzchołkowych na długopędach tworzących nowe liście. W tym czasie do programu ochrony warto włączyć fungicydy układowe z grupy inhibitorów dehydrogenazy bursztynianowej (SDHI). Po kwitnieniu podstawowe znaczenie ma ograniczenie źródła infekcji wtórnych, a więc zarodnikowania grzyba. Dobrym i długim działaniem ograniczającym zarodnikowanie grzyba charakteryzują się fungicydy fenyloacetamidowe oraz pirymidynowe, które wraz z preparatami z grupy inhibitorów biosyntezy ergosterolu (IBE) oraz strobilurynowymi umożliwiają przemienne stosowanie fungicydów w programach chemicznej ochrony jabłoni.

mączniak jabłoni maj 2021
 

Środki ochrony roślin - sprawdź oferty na gieldarolna.pl.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI