Komputer do opryskiwacza - działanie, korzyści, opłacalność

Autor: Michał Gwara, www.sadyogrody.pl 19 kwietnia 2021 10:42

Komputer do opryskiwacza - działanie, korzyści, opłacalność Sterowniki kontrolujące proces oprysku zdobywają popularność wśród sadowników; fot. Michał Gwara

Sterowniki kontrolujące proces oprysku, zwane również komputerami, powoli zdobywają popularność wśród sadowników. Istotną barierą jest jednak wysoka cena tego typu urządzeń.

  • Wyposażenie opryskiwacza w komputer pozwala na lepsze dopasowanie parametrów oprysku do panujących warunków. 
  • Lepsze dopasowanie prędkości i wydatku wentylatora do pogody oznacza lepszą skuteczność oprysków. To z kolei skutkuje mniejszymi stratami bądź ograniczonymi kosztami ochrony.
  • Dużą wartość dla sadownika stanowi możliwość kontroli procesu oprysku gdy wykonują go pracownicy - błędy w ochronie bywają niezwykle kosztowne.

Jakie korzyści możemy odnieść z wyposażenia opryskiwacza w komputer? Aby je zrozumieć, warto poznać zasadę działania.

Jak działa komputer do opryskiwacza?

Polega ona na ciągłym, automatycznym regulowaniu ciśnienia roboczego w trakcie oprysku. Bez automatyki, stosując regulator mechaniczny czy elektroniczny, ciśnienie wymagane do osiągnięcia potrzebnego wydatku cieczy roboczej musimy obliczyć sami, a następnie je wyregulować i kontrolować. Przy użyciu komputera natomiast podajemy mu zestawy niezbędnych danych (ilość i rodzaj rozpylaczy, szerokość międzyrzędzia) pod postacią programów opryskowych. Następnie sterownik na podstawie tych informacji oraz prędkości przejazdu (odczytywanej z czujnika) reguluje ciśnienie. Sterowanie odbywa się w sposób ciągły, co oznacza iż jeśli w trakcie oprysku zmienimy prędkość, ciśnienie zostanie automatycznie dopasowane. Niesie to za sobą szereg korzyści. Przede wszystkim pozwala na lepsze dopasowanie parametrów oprysku do panujących warunków. Jeśli wieje lekki wiatr, możemy obniżyć prędkość bądź zwiększyć wydatek wentylatora – co wiąże się najczęściej ze zwiększeniem obrotów silnika, a więc zmianą prędkości. Gdy pogoda jest idealnie bezwietrzna, możemy obniżyć wydatek powietrza i/ lub zwiększyć prędkość przejazdu. Przy manualnym sterowaniu ciśnieniem konieczne byłoby wykonanie obliczeń korygujących ciśnienie. Komputer dopasuje je automatycznie. Lepsze dopasowanie prędkości i wydatku wentylatora do pogody oznacza lepszą skuteczność oprysków. To z kolei skutkuje mniejszymi stratami bądź ograniczonymi kosztami ochrony (możemy wykonać mniej oprysków przy zachowaniu skuteczności).

Precyzyjne dawkowanie cieczy roboczej

Kolejną zaletą jest precyzyjne dawkowanie cieczy roboczej. Na polach o nawet niewielkim spadku terenu jeśli występuje on wzdłuż rzędów drzew, ciągnik podczas oprysku w jedną stronę jedzie nieco szybciej („z górki”) niż w drugą. Różnice prędkości mogą być niemałe, (im większa prędkość przejazdu i cięższy/ bardziej napełniony opryskiwacz, tym różnice większe) a to oznacza iż przejazdy „ z górki” zostaną opryskane z nieco zbyt małym wydatkiem oprysku, natomiast przejazdy „pod górkę” – ze zbyt dużym. Na całym polu wydatek cieczy roboczej pozostanie prawidłowy, gdyż „górki” i „dołki” wzajemnie się zrekompensują, dlatego też trudno zauważyć to zjawisko. Nie zmienia to jednak faktu, iż na co drugim przejeździe mamy lekki niedobór środka ochrony, a na pozostałych – lekki nadmiar. Widać to natomiast dobrze przy oprysku z użyciem komputera, kiedy możemy zaobserwować różnice ciśnień jakie sterownik reguluje między poszczególnymi przejazdami.

Programy oprysku dopasowane do potrzeb

Nie bez znaczenia pozostaje wygoda obsługi takiego urządzenia. Programy oprysku wprowadzamy jeden raz. Później, podczas użytkowania, przełączamy się tylko między nimi – nie potrzeba przed każdym opryskiem wprowadzać danych, wystarczy wybrać program. Oczywiście można je modyfikować, kasować i wprowadzać następne. Można też ustawić manualny tryb pracy i ręcznie regulować ciśnienie. Niektóre ze sterowników udostępniają tryb tzw. półautomatyczny: wprowadzamy podstawowe parametry (ilość i rodzaj rozpylaczy, rozstaw rzędów, oczekiwany wydatek cieczy /ha) i bez tworzenia programu do tak wprowadzonych parametrów komputer dobierze ciśnienie pracy. Przydatne chociażby wtedy gdy przez nieuwagę wlejemy do zbiornika trochę za wiele cieczy roboczej – wówczas tylko odpowiednio zwiększamy wydatek /ha i cała ciecz zostanie wykorzystana.

Wygoda związana z możliwością zapisania programów nabiera dużego znaczenia gdy chcemy opryskiwać sady o różnej wysokości drzew czy różnych rozstawach rzędów przy kilku wydatkach cieczy roboczej /ha. Każda zmiana tych parametrów to konieczność zastosowania innego ciśnienia. Jeśli mamy w gospodarstwie sady o 3 szerokościach międzyrzędzi i chcemy korzystać z 3 wydatków cieczy, będziemy korzystać z 9 ciśnień roboczych które trzeba będzie pamiętać (bądź mieć je zanotowane przy sobie podczas oprysku). W komputerze po prostu wprowadzimy 9 programów, a następnie będziemy je tylko przełączać.

O regulację dba sterownik

Automatyka będzie też przydatna gdy opryski wykonują pracownicy. Przy manualnej regulacji operator musi kontrolować i czasem doregulować ciśnienie, tu o regulację dba sterownik. Uruchamiamy wprowadzony wcześniej program, a rolą pracownika/ operatora pozostanie już tylko wyłączanie sekcji na uwrociach i ewentualnie przełączanie w bocznych przejazdach. W efekcie eliminujemy ryzyko pomyłek w regulacji czy kontroli ciśnienia. Dodatkowo w razie problemów np. z ciśnieniem, komputer zaalarmuje operatora komunikatem czy sygnałem dźwiękowym. Niektóre ze sterowników umożliwiają wysyłanie alarmów sms- em, a użycie połączonego modułu GPS pozwala na pełną kontrolę procesu oprysku wykonywanego przez pracownika i bardzo szybkie wykrycie oraz reagowanie w przypadku błędów.

Czy powyższe korzyści nadają sens zakupowi wobec wysokiej ceny tych urządzeń? Dużą wartość dla sadownika stanowi możliwość kontroli procesu oprysku gdy wykonują go pracownicy - błędy w ochronie bywają niezwykle kosztowne. Poza tym wiele  zależy od tego w jaki sposób komputera będziemy używali. Jeśli wykorzystamy możliwości jakie daje, dopasowując lepiej parametry oprysku, zwiększając wydajność (prędkość) pracy i wykorzystując urządzenie na odpowiednio dużej powierzchni, korzyści dają szanse na zrekompensowanie wysokiej ceny zakupu. Jeśli tych warunków nie spełnimy i kosztowny komputer będzie pełnił taką samą funkcję jak o wiele tańsze manualny regulator, a do tego będzie pracował niewiele, pozostanie wyłącznie drogim gadżetem, niewnoszącym do gospodarstwa niczego wartościowego.

Maszyny - sprawdź oferty na gieldarolna.pl.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI