Jakie formy nawozów azotowych dla sadownictwa?



www.sadyogrody.pl - 22 lutego 2021 12:24


Mnogość mieszanek różnych form azotu, a także dodatków innych składników pokarmowych powoduje, iż na rynku mamy dostępną ogromną ilość różnych produktów pod różnymi nazwami handlowymi, w których trudno się "połapać".  Które są najbardziej przydatne w uprawach sadowniczych?


3 podstawowe formy azotu

Azot dostępny w nawozach występuje w 3 formach o różnych właściwościach. Podstawową, pobieraną bezpośrednio przez rośliny jest forma azotanowa (saletrzana – NO3). Cechuje się szybkim i silnym, lecz krótkotrwałym działaniem. Nie zakwasza gleb. Niestety azotany nie są wiązane w glebie, co powoduje ich szybkie wypłukiwanie. Nawozami zawierającymi wyłącznie azot azotanowy są saletry wapniowa, magnezowa czy potasowa.

Amonowa forma azotu (NH4) jest wiązana w kompleksie sorpcyjnym, a więc odporna na wymywanie z gleby. Jednak nie jest dostępna dla roślin od razu po wysiewie – wymaga rozkładu do formy azotanowej (nitryfikacja), który trwa ok 2 do 4 tygodni, co zależy od temperatury podłoża. Tak więc nawozy amonowe działają wolniej i dłużej. Niestety w pewnym stopniu zakwaszają one glebę – szczególnie siarczan amonu. Ponadto może dochodzić do strat azotu (przez ulatnianie się amoniaku), jeśli nie wymieszamy nawozu z glebą lub po wysiewie nie spadnie solidny deszcz. Nawozami zawierającymi wyłącznie azot amonowy są siarczany amonu.

Trzecią formą występującą w nawozach jest azot amidowy (NH2). Po wysiewie przechodzi przemiany w formę amonową, a następnie w dostępną dla roślin azotanową. Czas przemiany trwa dłużej niż nawozów amonowych, a więc działanie jest wolniejsze (i bardziej opóźnione). Azot amidowy – podobnie jak amonowy – w pewnym stopniu zakwasza glebę, natomiast nie występują straty powstałe przez ulatnianie amoniaku. Tę formę azotu zawierają moczniki.

Kombinacje różnych form azotu i nowe technologie w nawozach

Aby działanie lepiej dopasować do potrzeb roślin oraz poprawić właściwości nawozów producenci oferują produkty będące mieszaninami różnych form azotu. Dla przykładu saletra amonowa, zawierającą po 50% azotu saletrzanego i amonowego, działa natychmiastowo i jednocześnie długotrwale. Obecnie na rynku występuje wiele produktów będących kombinacjami 2 lub 3 form azotu w różnych proporcjach. Przy wyborze powinniśmy zwrócić uwagę jakie formy zawiera interesujący nas nawóz i w jakich są one proporcjach.

Kolejną metodą modyfikowania działania nawozów jest stosowanie nowoczesnych technologii przy ich produkcji. Najczęściej spotyka się produkty o przedłużonym działaniu, zawierające inhibitory nitryfikacji. Substancje te spowalniają przemiany azotu amonowego w azotanowy, co powoduje spowolnienie uwalniania azotu. Kolejną techniką jest otoczkowanie granul nawozu, które również spowalnia uwalnianie składników pokarmowych – nawet do 6 miesięcy. W niektórych nawozach otoczkowanych nie uzyskuje się efektu wydłużenia działania, a jedynie ochronę azotu amonowego przed stratami powstającymi na skutek ulatniania.

Które najlepsze do sadu?

Dobór optymalnego nawozu zależy od wielu czynników, takich jak sposób nawożenia (precyzyjny, z kilkoma mniejszymi dawkami, uzależnionymi od zawiązania owoców itp., czy jedna dawka azotu na cały sezon), typ gleby, a także potrzeby nawożenia innymi składnikami pokarmowymi. Do nawożenia precyzyjnego zastosowanie znajdą azot saletrzany i saletrzano – amonowy. Jeśli preferujemy jedną dawkę azotu, odpowiednie będą nawozy o przedłużonym działaniu (zawierające azot amidowy czy inhibitor nitryfikacji). Przy wysiewaniu 2 dawek azotu optymalne okażą się saletry amonowe. Wśród nawozów zawierających azot amonowy (z uwagi na brak możliwości wymieszania z glebą w sadzie i możliwe straty azotu) szczególnie warte uwagi będą produkty z otoczkowanymi granulami.

Warto też zwrócić uwagę na nawozy z dodatkiem siarki, która pełni ważną rolę w procesach przemiany azotu w roślinach. Niektóre źródła podają iż nawożenie siarką powinno stanowić 20% dawki azotu. Jeśli więc nie wnosimy siarki pod inną postacią (siarczany potasu, magnezu, wapnia), powinniśmy zainteresować się nawozami azotowymi z dodatkiem siarki.

Drugim ważnym dodatkowym składnikiem dla roślin sadowniczych będzie wapń, którego zawartość będzie pożądana wszędzie tam, gdzie gleby nie są przewapnowane. Wapń znajdziemy w saletrach wapniowych, a niewielkie ilości również w saletrach CAN, saletrzakach i Salmagu. Innymi dodatkowymi składnikami pożądanymi w sadownictwie będą bor i magnez, które możemy stosować wszędzie tam, gdzie zawartość wnoszonego składnika w glebie nie przekracza poziomu optymalnego. Trzeba jednak dodać iż dodatki B czy Mg do nawozów azotowych są niewielkie i wystarczą najwyżej do uzupełnienia bieżącego pobrania składników. Jeśli ich poziom w glebie jest niższy od optimum, wymagane będzie dodatkowe nawożenie.

Nawozy mineralne - sprawdź oferty na gieldarolna.pl!