Pszczele produkty wykorzystujemy od co najmniej 9 tys. lat

Autor: PAP 12 listopada 2015 15:27

Ludzie wykorzystują pszczele produkty - wosk i miód, od co najmniej 9 tys. lat - wynika z badania przedstawionego w "Nature". Upodobania neolitycznych mieszkańców Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu badano w 17 krajach, w tym w Polsce.

Upodobanie ludzi do pszczelich produktów jest starsze niż sądzono, i bardziej powszechne - twierdzą autorzy nowej publikacji: naukowcy z Finlandii, Austrii, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Węgier, Polski, Serbii, Słowenii, Grecji, Włoch, Portugalii, Hiszpanii, Turcji, Algierii i Tunezji, którzy na fragmentach naczyń znalezionych w Europie i Afryce szukali śladów wosku.

Jak przypominają, o upodobaniu ludzi do miodu i wosku świadczy m.in. ikonografia starożytnego Egiptu (z okresu ok. 2400 lat p.n.e.), treść rysunków naskalnych czy ślady znajdowane na stanowiskach związanych z pradziejowymi zbieraczami. Nie było jednak jasne, kiedy ludzie zorientowali się po raz pierwszy, że pszczoły są warte ich uwagi.

Jednym z pszczelich produktów, których poszukiwano najczęściej, jest wosk, który jest estrem wyższych kwasów tłuszczowych. Ich wykrycie na szczątkach naczyń to dla badaczy sygnał kontaktu dawnych ludzi z pszczołami.

- Śladów wosku na naczyniach nie widać gołym okiem. To ślady tłuszczów, które gromadzą się w bardzo drobnych porach naczyń ceramicznych, od ich wewnętrznej strony – tłumaczył prof. Arkadiusz Marciniak z Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Jak dodał, metodę pozyskiwania takiego osadu, jego analizy i oznaczania pod względem biochemicznym opracowali chemicy z Uniwersytetu w Bristolu. - Każdy produkt organiczny ma swoją biochemiczną sygnaturę i na tej podstawie możemy rozpoznawać różne substancje. W analogiczny sposób kilka lat temu podczas analiz naczyń pochodzących z Kujaw ustalono, że w okresie wczesnego neolitu produkowano sery - przypomniał.

Takich śladów, stanowiących pozostałość wosku, szukali teraz naukowcy na naczyniach pochodzących z Europy, a także części Bliskiego Wschodu i północnego krańca Afryki. Analizy prowadzono z rozmachem: zbadano 6400 fragmentów pradziejowych naczyń. W efekcie naukowcy opracowali mapę obrazującą powszechne zainteresowanie neolitycznych rolników pszczołami.

Najstarsze ślady obecności wosku w naczyniach pochodzą z VII tys. p.n.e. Zachowały się na stanowiskach związanych z osadami w Çayönü Tepesi i Çatalhöyük na terenie Anatolii, w azjatyckiej części Turcji. Okazało się, że pszczele produkty wykorzystywali również neolityczni pasterze z Afryki Północnej, terenów położonych obecnie w granicach Algierii i Tunezji.

Ślady wosku znajdowano m.in. w Europie Środkowej, na terenie Austrii i Niemiec, na stanowiskach związanych z neolityczną kulturą ceramiki wstęgowej rytej.

Są też tropy "polskie" - ślady wosku zachowane na naczyniach ze stanowiska Wolica Nowa (k. Brześcia Kujawskiego) i Ludwinowo (k. Włocławka, na Kujawach), jednego z najważniejszego stanowisk wczesnoneolitycznych w Polsce.

Jak wyjaśnił prof. Marciniak, naczynia te są charakterystyczne dla kultury ceramiki wstęgowej rytej, pochodzącej z drugiej połowy 6. tys. p.n.e. - Tak starych znalezisk związanych z pszczołami jeszcze w Polsce nie było. To początki wykorzystywania pszczół jako źródła miodu i wosku pszczelego - podkreśla prof. Marciniak. Dodaje, że znane dotychczas najstarsze pewne ślady wykorzystywania wosku lub miodu na terenie Polski pochodzą z okresu wczesnego średniowiecza, przełomu 1. i 2. tysiąclecia n.e.

WIĘCEJ NA TEMAT

Z INNEJ SKRZYNKI

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.