Analiza: Podatek cukrowy obniży zapotrzebowanie na jabłka i owoce miękkie

Autor: www.sadyogrody.pl / pr 04 lutego 2020 08:23

Analiza: Podatek cukrowy obniży zapotrzebowanie na jabłka i owoce miękkie fot. shutterstock

Według Instytutu Staszica państwo walcząc z cukrem w napojach, wspiera konsumpcję niskoprocentowych napojów alkoholowych. Pod koniec ubiegłego roku (20 grudnia 2019 r.) opublikowano przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów. Wejście w życie nowych przepisów przewidziano na 1 kwietnia br.

Choć nie zostały jeszcze nawet przyjęte przez Radę Ministrów, mają obowiązywać nieco za ponad
3 miesiące od podania propozycji do wiedzy publicznej. De facto nie przewidziano więc żadnego vacatio legis. Co jednak musi budzić szczególne zdziwienie, zaproponowany mechanizm podatkowy będzie realnie promował niektóre napoje alkoholowe, jak np. słodzone piwa oraz napoje typu radler. Przedstawienie takiego projektu zaledwie w kilka tygodni po tym, jak rząd uzasadnia podwyżkę akcyzy na alkohol chęcią ograniczenia jego konsumpcji, musi budzić co najmniej zdziwienie.

Nie jest to pierwszy przypadek, gdy państwo swoimi regulacjami fiskalnymi próbuje wpływać na pożądane wybory konsumenckie. Problem z zaproponowanym rozwiązaniem polega na tym, że jakkolwiek sama idea stworzenia narzędzia wspierającego prozdrowotne wybory zakupowe żywnościowe Polaków wydaje się słuszna, o tyle wady przyjętych rozwiązań – w znacznej mierze wynikające z merytorycznego pośpiechu i ekspresowego vacatio legis – nie tylko niwelują potencjalne pozytywne skutki, ale co gorsza prowadzą do negatywnych efektów, całkowicie sprzecznych z intencjami rządu i Ministerstwa Zdrowia.

„Kara” za cukier – tylko dla napojów

Projekt, o którym mowa, mimo szumnej nazwy, sprowadza się do uzupełnienia polskiego systemu podatkowego o trzy nowe opłaty: od wybranych napojów z dodatkiem cukru i innych substancji słodzących, od opakowań jednostkowych napojów alkoholowych o pojemności do 300 ml oraz od reklam suplementów diety (z których ostatecznie się wycofano). Nie jest on jednak mechanizmem wspierania prozdrowotnych wyborów konsumentów, bowiem nie zawiera rozwiązań promujących takie wybory, a tylko obciąża fiskalnymi opłatami wąski wycinek produktów, uznanych przez urzędników za negatywnie wpływających na zdrowie Polaków. Co charakterystyczne, w początkowej wersji projektu in gremio uznano za szkodliwe dla zdrowia wszystkie suplementy diety mimo, że w założeniu mają one działać prozdrowotnie. Teoretycznie – założenie i intencje są słuszne, tyle tylko, że trzeba również przeanalizować, jak będą one działały w praktyce, a tu rzeczywistość nie wygląda tak optymistycznie. Nowa danina ma charakter niezwykle wybiórczy, tzn. nie „karze” cukru jako takiego, lecz nakłada karę wyłącznie na słodzone napoje. Ta kategoria zużywa tylko 19% cukru. Z niezrozumiałych względów nie uwzględnia słodyczy i innych produktów słodzonych. Tymczasem głównym źródłem cukru w diecie Polaków są słodkie przekąski (typu czekolada, wyroby czekoladowe, cukierki, wyroby ciastkarskie, lody), a nie napoje. Do produkcji słodkich przekąsek zużywa się prawie o 100 tys. ton rocznie więcej cukru, niż w przypadku napojów.

Pół biedy, kiedy dotyczy to np. wyrobów cukierniczych czy lodów. Gorzej, kiedy nawet nie tyle nie dyskryminuje, co fiskalnie wspiera niektóre napoje alkoholowe, zwłaszcza piwa smakowe i typu radler, względem napojów bezalkoholowych. Czy w tak zaproponowanej ustawie opodatkowanie wyłącznie napojów da choćby częściowo pozytywne efekty prozdrowotne? Niestety – zaproponowana konstrukcja ustawy będzie skłaniać konsumentów do kupowania tańszych napojów i wątpliwej
jakości. Uderzy to głównie w konsumentów o niskich dochodach, w których udział wydatków na żywność przekracza 20%.

WIĘCEJ NA TEMAT

PRAWO I DOTACJE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.