Rynek owoców w Polsce w okresie przedakcesyjnym i po akcesji do UE

$data.author.description Autor: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Ekonomia XXI wieku 3 (3) 2014, Franciszek Kapusta 10 marca 2015 09:25

Rynek owoców w Polsce jest objęty regulacjami Wspólnej Organizacji Rynku Owoców i Warzyw, która powstała w 1996 r. w Unii Europejskiej. Poprzez określenie zasad handlu zagranicznego uregulowano kwestie jakości owoców oraz ochronę rynku wewnętrznego. Na rynku wewnętrznym położono nacisk na wsparcie dla producentów owoców.

Streszczenie:

Celem opracowania było ukazanie: znaczenia owoców w żywieniu człowieka, zmian poziomu spożycia, produkcji i kierunków zagospodarowania. Pod względem czasowym opracowanie obejmuje lata: 1995-2012 w zakresie powierzchni upraw, zbiorów i plonów, a 2001-2012 w zakresie produkcji przetworów z owoców. Obroty handlowe owocami świeżymi i ich przetworami przedstawiono w latach 2009-2012. Dostępność informacji statystycznych sankcjonuje podział na lata przed akcesją do Unii Europejskiej i okres poakcesyjny. Skład chemiczny świeżych owoców i jagód jest znacznie zróżnicowany; przeważa woda 80-85%, natomiast w suchej masie (15-20%) znajdują się cukry, kwasy organiczne, pektyny, substancje garbnikowe i aromatyczne, które nadają im właściwości smakowe. Ponadto owoce są cennym źródłem witamin: C, B, prowitamin A, P, E i K oraz kwasu foliowego. Szczególnie zaleca się spożywanie jabłek, które są bogate w związki biologicznie czynne obniżające ryzyko astmy, cukrzycy, otyłości i innych schorzeń, ponadto zjadanie dziennie przynajmniej 110 g jabłek zmniejsza o 49% prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca u mężczyzn. Jak dotychczas spożycie owoców i ich przetworów (w przeliczeniu na świeże owoce) waha się w przedziale 50-60 kg na osobę rocznie i jest to poziom za niski. Uprawy sadownicze w Polsce w 2012 r. stanowiły 2,3% użytków rolnych, a dostarczały 5,2% produkcji globalnej i 6,0% produkcji towarowej rolnictwa. Zmieniają się powierzchnia, zbiory i plony owoców. Postępuje proces koncentracji produkcji i unowocześnienie odmianowe drzew owocowych, zmienia się technologia produkcji. W rezultacie mniejsza liczba producentów dostarcza coraz większą ilość owoców o wyższej jakości. Wzrasta powierzchnia upraw jabłoni, moreli, brzoskwiń i orzechów włoskich, natomiast maleje powierzchnia grusz, śliw, wiśni i czereśni. W zakresie krzewów i plantacji jagodowych wzrasta powierzchnia uprawy malin, porzeczek, aronii, borówki wysokiej, leszczyny i winorośli, natomiast maleje powierzchnia uprawy truskawek i agrestu. Produkcja owoców ma charakter sezonowy, a potrzeby konsumpcyjne są stałe, dlatego znaczenie przechowalnictwa, przetwórstwa i handlu zagranicznego owocami jest duże. Z roku na rok wzrastają obroty handlowe owocami świeżymi i ich przetworami; pod względem zarówno ilości, jak i wartości. Często te same produkty są importowane i eksportowane. Występują wahania w bilansie handlowym owocami świeżymi i przetworami. W sumie w latach 2009, 2011 i 2012 Polska ma dodatnie saldo handlu zagranicznego, natomiast w 2010 r. - ujemne.

Z krajami Unii Europejskiej (UE15 i UE12) oraz Wspólnotą Niepodległych Państw Polska posiada dodatnie saldo obrotów handlowych, a z pozostałymi krajami - wysoko ujemne.

i warzyw (przetworów) istniały już wcześniej. Zostały w nich uregulowane kwestie związane z jakością owoców i warzyw, będących przedmiotem obrotu rynkowego, ochrona rynku wewnętrznego poprzez określenie zasad handlu zagranicznego owocami i warzywami (ustalenie kontyngentów, ceł, wydawanie pozwoleń na import niektórych owoców i warzyw, do niedawna jeszcze wspomaganie eksporterów subwencjami eksportowymi). Na rynku wewnętrznym główny nacisk położono na wsparcie dla producentów owoców i warzyw za pośrednictwem grup i organizacji producentów, m.in. poprzez pomoc związaną z wycofaniem produktów z rynku czy nieprzeznaczaniem ich do sprzedaży, dopłaty do surowca do przetwórstwa, a także wsparcie finansowe działalności administracyjnej i inwestycji - w początkowym okresie ich istnienia (szerzej [Kierczyńska 2012, s. 250-251]).

WIĘCEJ NA TEMAT

OWOCE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI