Dyrektor Arboretum w Bolestraszycach: Prowadzimy obserwacje odmian i przygotowujemy nowości do rejestracji (wywiad)

Autor: Albert Katana/ www.sadyogrody.pl 21 października 2019 10:49

Dyrektor Arboretum w Bolestraszycach: Prowadzimy obserwacje odmian i przygotowujemy nowości do rejestracji (wywiad) Owoce derenia/ fot. materiały prasowe

Dereń jadalny to roślina o niewielkich wymaganiach uprawowych. Dobrze rośnie i owocuje na glebach średnio żyznych (lessowych, piaszczysto-gliniastych), zasobnych w wapń. Lubi miejsca słoneczne, może też rosnąć w półcieniu. Dosyć dobrze znosi suszę. - Sadownicy, którzy chcieliby rozpocząć uprawę derenia jadalnego, mogą zgłosić się po porady do Arboretum, co więcej wiele osób już takie informacje od nas uzyskało – mówi serwisowi sadyogrody.pl dyrektor Arboretum w Bolestraszycach p. Narcyz Piórecki.

Arboretum w Bolestraszycach specjalizuje się w dereniu jadalnym. Jaka jest historia Waszej kolekcji? Czy dereń to roślina na tyle ciekawa, że godna miejsca w arboretum?

Kolekcję derenia jadalnego w Arboretum Bolestraszyce, która zawiera najcenniejsze formy zebrane w południowo-wschodniej Polsce, założył Jerzy Piórecki na przełomie lat 70-tych i 80-tych XX w. Spośród tych roślin wyselekcjonowałem 12 odmian w konsultacji naukowej odnośnie składu chemicznego z dr hab. Alicją Kucharską z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Derenie te są pierwszymi odmianami zarejestrowanymi w Polsce.
Dereń jadalny jest rośliną ciekawą, godną miejsca w Arboretum. Jest zwykle wysokim i szerokim krzewem. Stare okazy były często prowadzone w formie niskopiennych drzew. Kwiaty derenia są żółte, drobne, zebrane w niewielkie kwiatostany. Kwitnie wczesną wiosną przed rozwinięciem się liści. Dojrzewanie i zbiór owoców trwa od połowy sierpnia (odmiany wczesne) do października (odmiany późne).
Owoce derenia są bogatym źródłem związków biologicznie aktywnych. Zawierają dużo witaminy C oraz związki polifenolowe (flawonoidy) o właściwościach przeciwutleniających, a także rzadko występujące w innych popularnych owocach – związki irydoidowe np. kwas loganowy, o właściwościach przeciwzapalnych. To zawartość związków irydoidowych sprawia, że wśród polskich owoców dereń jest wyjątkowy.

Dereń jest znany głównie jako roślina ozdobna, żywopłotowa, której owoce są niesmaczne, przez wielu uważane nawet za niejadalne. A przecież dereń niegdyś był powszechnie uprawiany przy dworach szlacheckich. Czy jest szansa na powrót derenia jadalnego na polskie stoły?

Dereń faktycznie znany jest również jako roślina ozdobna, jednak jest mylony z innymi dereniami z tego rodzaju, które są tylko ozdobne (dereń biały, dereń kousa, dereń kwiecisty, dereń świdwa). W Polsce na naturalnych stanowiskach dereń jadalny nie występuje, można go spotkać w parkach, w ogrodach pałacowych oraz ogrodach botanicznych i arboretach. Zasięg derenia jadalnego obejmuje zachodnią, środkową i południowo-wschodnią Europę, od Francji przez Czechy, Słowację i Ukrainę, po Bałkany, Turcję, Krym i Kaukaz.
Owoce derenia są coraz popularniejsze. Do sprzedaży trafiają nie tylko jako nalewki, ale także jako konfitury, dodatki do czekolad, czy lodów. Wracają do sklepów, cukierni i dobrych restauracji. Dereń to nie tylko składnik słodyczy i deserów, może być wykorzystywany również do kiszenia.
Dereń jadalny powraca na polskie stoły, istnieje wiele przepisów na „domowe” przetwory z wykorzystaniem derenia jadalnego. Miąższ z owoców jest soczysty, ma smak cierpkawy i kwaskowaty. Owoce można spożywać na surowo (najsmaczniejsze są po opadnięciu, gdy są miękkie i dojrzałe), ale zwykle przetwarza się je na kompoty, dżemy, soki, konfitury, galaretki, przeciery, można je też suszyć. Suszone i zmielone owoce mogą stanowić przyprawę do marynat i sosów. Owoce derenia można także łączyć w przetworach ze słodkimi owocami, np. jabłkami.

Owoce derenia jak już wspominałem, nadają się również do kiszenia. Surowcem są niedojrzałe owoce z dodatkiem wody, soli i przypraw (pieprz, tymianek, liść laurowy, czosnek). Smak kwaśno-słony kiszonego derenia jest bardzo zbliżony do smaku oliwek. Dereń kiszony został wpisany w 2008 r. na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dereń kiszony można podawać tak jak podaje się oliwki, czyli jako przekąska bez dodatków, jako dodatek do różnego rodzaju sałatek np. do sałatki greckiej, również do wędlin, mięs pieczonych na ciepło i na zimno oraz można wykorzystać go do przygotowania sosu pesto.

WIĘCEJ NA TEMAT

OWOCE

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.