Rynek jabłek: Ceny mogą jeszcze wzrosnąć?



Aneta Gwara-Tarczyńska/www.sadyogrody.pl - 28 maja 2019 10:35


Gdyby skala strat po przymrozkach okazała się znacząca, ceny jabłek miałby szansę wzrosnąć w końcówce sezonu. Niemniej relatywnie niski popyt eksportowy oraz wysokie zapasy jabłek są czynnikami które hamują wzrosty cen. Wiele też będzie zależeć od sytuacji podażowej na rynkach zagranicznych - mówi serwisowi www.sadyogrody.pl Mariusz Dziwulski, ekspert Departamentu Analiz Ekonomicznych w PKO Bank Polski.

Jak kształtuje się eksport jabłek?

Z danych Eurostatu wynika, że eksport jabłek z Polski od lipca 2018 do lutego 2019 wzrósł o 37% r/r, jednak był o ok 10% niższy w por. do sez. 2016/17, mimo rekordowych zbiorów. Znacząco, bo o 87 tys. t zwiększył się eksport do Egiptu (do 97 tys. t) przy ok 20% spadku eksportu na Białoruś. Pozytywnym zjawiskiem jest to, że polskie jabłka w większym stopniu zaistniały na rynkach unijnych, czego przykładem jest znaczący wzrost eksportu do Francji (+ 14 tys. t).

Polskie jabłka konkurowały z francuskimi również na rynkach trzecich. Wzrostowi sprzedaży jabłek z naszego kraju do Wielkiej Brytanii, Indii czy też do Zjednoczonych Emiratów Arabskich w sez. 2018/19 towarzyszył jednoczesny spadek francuskiego eksportu tych owoców do ww. krajów.

Biorąc pod uwagę możliwe wyhamowanie dynamiki sprzedaży do Egiptu i trudności w wysyłkach na Białoruś w drugim kwartale 2019 r., istnieje ryzyko, że eksport jabłek z Polski w całym sez. 2018/19 może nie przekroczyć 1 mln t.

Czy jest szansa na zagospodarowanie wszystkich jabłek?

Biorąc pod uwagę niski, w relacji do wzrostu zbirów eksport, można oczekiwać zdecydowanie większa niż średnio w latach poprzednich część zapasów w drugim kwartale 2019 r. może zostać skierowana do przetwórstwa.

Według WAPA, zapasy jabłek w Polsce na początku kwietnia 2019 r. (dane dla maja pojawią się na przełomie V i VI.2019) wyniosły 665 tys. t (+133% r/r). Zakładając, że maksymalne możliwości sprzedaży jabłek na rynek świeży (sprzedaż krajowa i eksport) do końca lipca 2019 r. wynoszą 450-500 tys. t, oznacza to, że ponad 150 tys. t magazynowanych jabłek będzie musiało zostać zagospodarowane przez sektor przetwórczy.

Po kwietniowych i majowych przymrozkach ceny jabłek wzrosły?

Dane publikowane przez Ministerstwo Rolnictwa (za IERiGŻ-PIB) wskazują, że przeciętna cena skupu jabłek deserowych w maju 2019 r. nie zmieniła się istotnie w relacji do kwietnia. Niemniej na rynkach hurtowych wzrosty cen wyniosły ok. 25% m/m do 1,58 zł/kg (dane dla 3 tyg. maja; obliczenia na podstawie notowań z rynków hurtowych MRiRW).

Częściowo wzrost wynikał z czynników sezonowych, niemniej był szybszy niż przeciętnie w tym miesiącu w latach poprzednich, co sugeruje, że informacja o przymrozkach mogła w pewnym stopniu wpłynąć na ceny jabłek. Skala wzrostu cen była podobna do obserwowanej w maju 2017 r. Ceny jabłek wciąż jednak pozostają niskie, biorąc pod uwagę tę porę roku. Na rynkach hurtowych w maju 2019 r. obniżyły się o 46% w stosunku do wysokich cen w maju 2018 r. i o 16% w relacji do średniej dla tego miesiąca w latach 2015-2017.

Czy jest jeszcze szansa na wzrost? Czy ten sezon można uznać za stracony?

Gdyby skala strat okazała się znacząca, ceny jabłek miałby szansę wzrosnąć w końcówce sezonu. Niemniej relatywnie niski popyt eksportowy oraz wysokie zapasy jabłek są czynnikami które hamują wzrosty cen. Wiele też będzie zależeć od sytuacji podażowej na rynkach zagranicznych.

Dziękuję za rozmowę.