Analiza: Konkurencyjność podażowa polskiego sektora warzywniczego w UE

$data.author.description Autor: Agnieszka Tarnowska 29 czerwca 2016 13:49

W opracowaniu poddano analizie powierzchnię upraw, wolumen i wartość produkcji podstawowych warzyw świeżych w celu ustalenia pozycji konkurencyjnej polskiego sektora warzywniczego po stronie podażowej rynku unijnego.

Streszczenie

Korzystając głównie z danych FAOSTAT-u z lat 2004-2012 i stosując elementy WAP, wytypowano cztery grupy warzyw dominujących na rynku unijnym, tj. pomidory, cebula, warzywa kapustne, marchew i rzepa. Obliczone współczynnik koncentracji Giniego oraz indeks Herfindahla-Hirschmana wykazały, że najbardziej konkurencyjny był rynek marchwi i rzepy, najmniej - pomidorów. Polska jest wyróżniającym się w Unii Europejskiej producentem pomidorów i cebuli. Zajmuje pierwsze miejsce pod względem wolumenu produkcji warzyw kapustnych oraz marchwi i rzepy. Ma ogromny potencjał produkcyjny, głównie w postaci zasobów ziemi i pracy, ale mało efektywnie je wykorzystuje, tracąc tym samym na konkurencyjności wobec "starych" krajów członkowskich UE. O słabej pozycji konkurencyjnej decydują też niska kultura rolna producentów i słabe wyposażenie sektora warzywniczego w infrastrukturę do wytwarzania i przechowywania wysokiej jakości surowców.

1. Wstęp

Konkurencyjność to zdolność podmiotów do rywalizowania na otwartych rynkach. Początkowo są to z reguły rynki rodzime. Można ją rozpatrywać od strony podażowej i popytowej. Konkurencyjność podażową spotyka się wśród producentów działających najczęściej w sytuacji występowania obfitości oferowanych dóbr, charakterystycznej dla rozwiniętych gospodarek rynkowych [Gorynia, Łaźniewska (red.) 2010].

Zdaniem Portera [1990] budowa przewagi konkurencyjnej opiera się na wartości wykorzystywanych przez podmioty zasobów, ale jej utrzymanie wymaga często wyjścia poza rodzimy rynek i podejmowania działań strategicznych na arenie mię

dzynarodowej. Gospodarkę światową cechuje coraz większa otwartość i skala wymiany międzynarodowej. Polska należąca do OECD i Unii Europejskiej jest obecnie częścią potężnego rynku państw, które nie stosują barier w przepływie dóbr, kapitału i pracy. Wolny rynek jest podstawą budowania konkurencyjności międzynarodowej uczestniczących w tej wymianie państw.

Przegląd teorii konkurencyjności zaprezentowany przez Bednarz [2013] dowodzi braku istnienia jednej powszechnie obowiązującej definicji pojęcia "konkurencyjność". Akcentuje się jednak, chociażby w definicjach opracowanych przez OECD lub World Economic Forum, że konkurencyjność gospodarek narodowych kształtowana jest przez czynniki wewnętrzne, a właściwą jej miarą jest produktywność. W latach 80. i 90. XX wieku rozwijał się nowy nurt analizy przewagi konkurencyjnej. Nawiązywał on do tzw. szkoły zasobowej. Jej przedstawiciele podkreślali jednak, że posiadane zasoby kapitałowe, osobowe i finansowe bez odpowiednich umiejętności wykorzystywania okazji, sprawnego zarządzania czy systemu komunikacji nie zagwarantują sukcesu rynkowego [Juchniewicz (red.) 2006].

Rynkowa rywalizacja podmiotów odbywa się na trzech poziomach: przedsiębiorstw (mikroskala), branż (mezoskala) i gospodarek narodowych (makroskala). W niniejszym opracowaniu skupiono się na konkurencyjności polskiej branży warzywniczej na rynku Unii Europejskiej. Z ekonomicznego punktu widzenia branża jest gałęzią gospodarki (produkcji, handlu), która obejmuje towary tego samego rodzaju, wytworzone przy użyciu takiej samej technologii [Gorynia, Łaźniewska (red.) 2010]. Uważa się, że rynek warzyw, niezależnie od ładu społeczno-ekonomicznego, jest jednym z najlepiej odpowiadających regułom rynkowym. Jest rynkiem wysoce autonomicznym, samoregulującym się i konkurencyjnym [Szwacka-Salmonowicz 1991].

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI