Zakładanie szkółki - jakie czynniki wpływają na powodzenie w produkcji?

Autor: Krystyna Zagórska/www.sadyogrody.pl 20 kwietnia 2015 08:51

Zakładanie szkółki - jakie czynniki wpływają na powodzenie w produkcji? www.shutterstock.com

Dokonując wyboru lokalizacji gospodarstwa szkółkarskiego należy uwzględniać zarówno czynniki ekonomiczne, jak i przyrodnicze, tj. klimat czy ukształtowanie terenu. Jakie regiony w Polsce sprzyjają produkcji szkółkarskiej?

Istotnym czynnikiem, który musi być wzięty pod uwagę jest bliskość rynku zbytu (odbiorców materiału szkółkarskiego). Gospodarstwa szkółkarskie powinny znajdować się w centrum regionu sadowniczego, gdyż dalszy transport wymaga specjalnego zabezpieczenia drzewek przed przemarznięciem czy wysuszeniem. Przy planowaniu większych szkółek należy uwzględnić również warunki komunikacyjne, z uwagi na sprawną wysyłkę materiału szkółkarskiego.

Większe szkółki należy zakładać na obszarach, gdzie warunki klimatyczne umożliwiają produkcję gatunków i odmian bardziej wrażliwych. W Polsce szkółkarskim zagłębiem jest Lubelszczyzna, gdzie produkuje się największe ilości drzewek owocowych. Region ten sprzyja produkcji szkółkarskiej, ze względu na żyzne i ciepłe gleby, łagodny klimat, a także odpowiednia ilość opadów w ciągu sezonu.

Dla specjalistycznych gospodarstw szkółkarskich najbardziej odpowiednie są tereny równinne lub lekko faliste. Natomiast całkowicie wyłączone z produkcji szkółkarskiej powinny być tereny silnie pagórkowate i o stromych zboczach. Unikać należy zagłębień i kotlin, gdzie tworzą się zastoiska mrozowe sprzyjające przemarzaniu drzewek w okresie zimy czy wiosny.

Drzewka i krzewy owocowe preferują gleby gliniasto-piaszczyste, zasobne w próchnicę, ciepłe i przewiewne. Gatunki te są dość tolerancyjne i reagują niekorzystnie dopiero na odczyn znacznie odbiegający od optymalnego. Morele, brzoskwinie, czereśnie i wiśnie najlepiej rosną na glebie o pH 5,5-6,5. Z kolei grusze, jabłonie i porzeczki na glebie o pH 6,2-6,7, a borówka wysoka - pH około 4,5.

Dużą rolę w produkcji szkółkarskiej mają spadki temperatur w miesiącach zimowych. Temperatura -25°C powoduje silne uszkodzenia drzewek moreli i brzoskwiń, a także jednorocznych przyrostów pozostałych gatunków i odmian wrażliwych na mróz. Również wiosenne przymrozki mogą spowodować duże straty w produkcji.

Gospodarstwa szkółkarskie powinny być zakładane w rejonach o długim okresie wegetacji. Niewskazane jest prowadzenie szkółek na terenach o krótszym okresie, z uwagi na słabszy wzrost roślin. Wprawdzie w tych rejonach można uzyskać wyrośnięte drzewka, jednak często wiąże się to z koniecznością przedłużenia okresu produkcji o jeden rok.

Niedobór wody w początkowym okresie wzrostu drzewek wpływa niekorzystnie na ich późniejszy rozwój. Okresy suszy w wczesną wiosną utrudniają przyjmowanie się wysadzanych podkładek w szkółce. Również ograniczona ilość opadów we wrześniu i październiku znacznie utrudnia wykopywanie drzewek.

Z czynników klimatycznych istotne znaczenie ma także nasłonecznienie. Zakładając szkółkę nie wolno dopuścić do nadmiernego zagęszczenia kwater lub ich zacienienia, ponieważ w sezonach pochmurnych rośliny rosną wolniej, mają znacznie krótsze i cieńsze pędy. Drzewka owocowe sadzi się w szkółce co 25-30 cm w rzędach odległych od siebie o 1 m.

Silne wiatry mogą powodować wyłamywanie się znacznej ilości drzewek. W większości szkółek przywiązuje się młode okulanty do cienkich palików bambusowych lub tyczek z włókna szklanego. Aby osłonić szkółkę przed silnymi wiatrami można obsadzić jej zachodnią granicę wysokimi drzewami.

Produkcja szkółkarska w specjalistycznych gospodarstwach powinna być tak zorganizowana, aby zapewnić zatrudnienie wyspecjalizowanym pracownikom przez cały rok. Ma to istotny wpływ na terminowe wykonywanie najważniejszych prac, gdyż opóźnienie szczepienia, wysadzania podkładek czy okulizacji może spowodować duże straty w szkółce.

Na wytwarzanie materiału szkółkarskiego - drzewek, krzewów owocowych oraz podkładek wymagany jest wpis do rejestru producentów prowadzony przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (w danym województwie).

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

KALENDARIUM