Szarka - duże straty w produkcji śliw

Autor: Krystyna Zagórska, www.sadyogrody.pl 06 marca 2015 09:37

Szarka - duże straty w produkcji śliw www.shutterstock.com

Śliwy w Polsce w 2012 roku uprawiano na łącznej powierzchni 19,3 tys. ha, natomiast w 2013 roku areał upraw tego gatunku uległ zmniejszeniu – 18,2 tys. ha (dane GUS). Jednym z czynników wpływających na ograniczenie powierzchni nasadzeń tego gatunku jest szarka - wywoływana przez wirus ospowatości śliw (Plum pox virus, PPV).

Szkodliwość wirusa ospowatości śliwy wpływa na znaczny spadek plonu oraz osłabienie wzrostu chorych drzew. Ponadto zwiększona jest wrażliwość porażonych roślin na czynniki stresowe tj. niedobór składników pokarmowych, susza, przemarzanie. Szarka jest chorobą drzew pestkowych, tak więc stanowi zagrożenie również w uprawie brzoskwiń i moreli. Niektóre szczepy wirusa mogą porażać czereśnie i wiśnie.

Pierwsze objawy porażenia przez szarkę pojawiają się po kwitnieniu śliw, jednak dopiero w czerwcu są bardziej widoczne. Na liściach tworzą się chlorotyczne smugi w kształcie rozmytych pierścieni. Przebarwienia te mogą pokrywać nawet całą powierzchnię liści. Na owocach pojawiają się fioletowe, stopniowo ciemniejące plamy, następnie w miejscu tych plam tworzą się zagłębienia. Miąższ owoców zapada się oraz przybiera brunatnoczerwone zabarwienie. Porażone owoce przedwcześnie dojrzewają i opadają.   

Wirus ospowatości śliw przenoszony jest w podczas rozmnażania wegetatywnego, tzn. razem ze zrazami lub podkładkami pobieranymi z chorego sadu i matecznika. Wirus jest również przenoszony przez mszyce: śliwowo-kocankową, brzoskwiniowo-ziemniaczaną oraz śliwowo-ostową. Źródłem PPV mogą być zarówno porażone drzewa ze szkółek i sadów, jak i dziko rosnące z rodzaju Prunus. 

Podatność odmian śliw na szarkę jest zróżnicowana. Pierwszą odmianą uważaną przez hodowców za całkowicie odporną jest 'Jojo'. Odmiany tolerancyjne, trudno ulegające porażeniu – 'Ruth Gerstetter', 'Herman', 'Čačanska Rana', 'Katinka', 'Čačanska Lepotica', 'Jubileum', 'Renkloda Ulena', 'Renkloda Althana', 'Čačanska Najbolja', 'Hanita', 'Amers', 'Valjevka', 'Bluefre' oraz 'Elena'. Objawy na tych odmianach są łagodne, zwykle ograniczają się do powierzchniowych plam na owocach.

Do odmian średnio wrażliwych, stosunkowo łatwo ulegającym porażeniu zaliczamy - 'Diana', 'Węgierka Dąbrowicka', 'Stanley', 'President'. Natomiast odmiany wrażliwe, szybko ulegające porażeniu to 'Węgierka Zwykła' oraz 'Valor'. Straty spowodowane przez szarkę w przypadku tych odmian są bardzo duże.

PPV zarówno w Polsce, jak i w pozostałych krajach Unii Europejskiej objęty jest obowiązkiem zwalczania w rozmnożeniowym materiale roślinnym (śliw, brzoskwiń i moreli). W przypadku materiału szkółkarskiego kategorii CAC również wymagane jest, aby był on wolny od wirusa ospowatości śliw.

Nie ma zarejestrowanych środków chemicznych do zwalczania szarki. W celu ograniczenia występowania tego wirusa wskazane jest prowadzenie lustracji oraz wykonywanie testów laboratoryjnych. Nowe sady muszą być zakładane wyłącznie z drzewek wolnych od PPV, dlatego należy zwracać szczególną uwagę na zdrowotność materiału szkółkarskiego. Wskazane jest wybierać odmiany tolerancyjne na szarkę. Ponadto trzeba skutecznie zwalczać mszyce, które przenoszą wirusy. Drzewa porażone należy natychmiast usuwać z plantacji, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

KALENDARIUM