Przymrozki wiosenne, gradobicia w sadzie – jak im zapobiegać?

Autor: www.sadyogrody.pl 06 lutego 2017 16:13

Przymrozki wiosenne, gradobicia w sadzie – jak im zapobiegać? fot. shutterstock.com

- Uprawy sadownicze pod „gołym” niebem narażone są na bezpośrednie oddziaływanie warunków klimatycznych, które wpływają nie tylko na wielkość plonu, ale głównie na jego jakość. O ochronie gatunków sadowniczych przed przymrozkami wiosennymi, gradem i zbyt intensywnym promieniowaniem mówił dr Tomasz Lipa z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, podczas konferencji „Jagodowe Trendy” w Kraśniku.

- Zachodzące zmiany klimatyczne spowodowały, że obecnie coraz częściej mamy do czynienia z przymrozkami i gradem. W Polsce każdego roku przymrozki wiosenne uszkadzają od kilku do kilkudziesięciu proc. kwiatów roślin sadowniczych, a ponad 60 proc. upraw narażonych jest w bardzo wysokim stopniu na gradobicia. Coraz częściej również mamy do czynienia z uszkodzeniami spowodowanymi wysoką temperaturą. Wymagania rynku (szczególnie dotyczące owoców deserowych) stale rosną, a wysoka jakość i ciągłość dostaw jest głównym kryterium wyznaczanym przez odbiorców. Dlatego zabezpieczenie upraw przed niekorzystnymi zjawiskami staje się obecnie bardzo ważnym wyzwaniem dla naszych sadowników – mówił dr Lipa.

Przymrozki wiosenne corocznie doprowadzają do uszkodzeń kwiatów, ale również zawiązków (w różnym nasileniu). Dr Lipa zaznaczył, że wrażliwość kwiatów poszczególnych odmian jest bardzo różna. W roku 2005 np. odmiana ‘Topaz’ była uszkodzona w 69 proc., a ‘Gloster’ tylko w 1 proc. Wielkość strat w znacznym stopniu zależy od odmiany, gatunku ale również fazy rozwojowej drzewa (w momencie wystąpienia przymrozku), ale również od położenia sadu.

Jak zapobiegać przymrozkom? Ochrona kwiatów przed przymrozkami może być prowadzona z wykorzystaniem, m.in. nawadniania nadkoronowego, mieszania powietrza, ogrzewania powietrza w sadzie, zamgławiania, czy za pomocą preparatów chemicznych – krioprotektanty, oraz nawozy uodparniające rośliny na stres.

- Najskuteczniejszą metodą ochrony kwiatów przed przymrozkami jest nawadnianie nadkoronowe, które zapewnia ochronę nawet do -6-7 st. C. Krople wody pokrywające kwiaty w wyniku zmiany stanu skupienia wytwarzają duże ilości ciepła (1 l wody/80kcal), które zabezpiecza generatywne organy przed uszkodzeniem. Podstawowym ograniczeniem tej metody jest duże zapotrzebowanie na wodę, które w zależności od systemu waha się od 12 m3 wody/godz./ha (do 45 m3) przy zraszaniu całej powierzchni sadu czy plantacji roślin jagodowych. Decydując się na tą metodę należy pamiętać, by zapewnić ciągłość wody. Zaprzestanie nawadniania w momencie trwania przymrozku może wyrządzić znacznie większe szkody w sadzie – mówił.

Kolejnym sposobem ochrony sadów przed przymrozkami jest mechaniczne mieszanie powietrza -skuteczne w trakcie przymrozku powstałego w skutek inwersji (zastępowania zimnego powietrza). - Wymuszenie cyrkulacji powietrza w obrębie warstwy inwersyjnej powoduje podniesienie temperatury na poziomie upraw. Efektywność tej metody zależy od siły inwersji, którą określa się jako różnice temperatur mierzonych na wysokości 1,5 m oraz 10 m. Podniesienie temperatury o 1-2 st. C może uratować znaczną część plonu – zaznaczył.

Od dawna w sadach praktykowane są nagrzewnice powietrza. W nowoczesnym sadownictwie producenci mają do dyspozycji różnego rodzaju urządzenia (stacjonarne i mobilne), których sposób działania jest zbliżony, a skuteczność tej metody zależy od wielkości przymrozku.

Inną metodą zabezpieczania przed przymrozkami jest zamgławianie techniczne – coraz częściej praktykowane w sadach. Wprowadzane urządzenia wytwarzają mgłę o bardzo małych rozmiarach kropel (wytworzoną z wody i nośnika, którym najczęściej jest gliceryna lub glikol). W zapobieganiu uszkodzeń spowodowanych niską temperaturą pomocne są również krioprotektanty zawierające substancje przeciwdziałające krystalizacji i odwodnieniu komórek roślinnych. Preparaty te powinny być aplikowane na co najmniej 24 godziny przed spodziewanym przymrozkiem.

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI