Choroby fizjologiczne przy przechowywaniu jabłek w chłodniach

Autor: Agnieszka Kotwica, sadyogrody.pl 17 grudnia 2014 09:56

Choroby fizjologiczne przy przechowywaniu jabłek w chłodniach fot. shutterstock.com

Sytuacja na rynkach zbytu związana z embargiem być może nie sprzyja rozmyślaniom nad ochroną owoców przed chorobami przechowalniczymi. Jednak, ograniczając ochronę lub rezygnując z ochrony owoców przed zbiorem, możemy narazić się na bardzo poważne straty w przyszłych sezonach.

W Polsce do długiego przechowywania przeznacza się głównie powszechnie uprawiane gatunki owoców ziarnkowych - jabłka i gruszki. Co roku około 1 mln ton jabłek trafia do przechowalni i chłodni z przeznaczeniem na rynek owoców świeżych.  Dobrze przechowują się jednak tylko owoce właściwie wyprodukowane, zebrane prawidłowo i w optymalnym terminie. Zanim owoce znajdą się w miejscu przechowywania, w celu zmniejszenia strat przechowalniczych, należy podjąć pewne profilaktyczne zabiegi już na etapie ich wzrostu i dojrzewania w sadzie, natomiast po umieszczeniu owoców w komorach przechowalniczych należy im zapewnić odpowiednie warunki.

Bardzo ważnym elementem przechowywania owoców jest schładzanie ich po zbiorze, które zapobiega rozwojowi patogenów chorobotwórczych. Najważniejszym elementem jest zapobieganie rozwojowi chorób w czasie przechowywania ich w zamkniętych pomieszczeniach chłodniczych, w których nie ma zagrożenia infekcjami. Po wystąpieniu objawów chorób na przechowywanych owocach jest już za późno na jakąkolwiek interwencję.

Do najważniejszych chorób fizjologicznych, występujących w przechowalni możemy zaliczyć zbrązowienie przygniezdne, starcze zbrązowienie przygniezdne, zaburzenia powodowane nadmiarem dwutlenku węgla oraz rozpad starczy.

Zbrązowienie przygniezdne występuje wyłącznie u jabłek przechowywanych w temperaturze poniżej 1 st.C. Objawami choroby są początkowo zaróżowienie, później brązowienie miąższu, wokół komór nasiennych. Chorobie sprzyjają nawożenie azotem i wczesny zbiór jabłek. Najpodatniejsze odmiany to Alwa i Gloster. By zapobiec chorobie należy unikać przedwczesnego zbioru owoców i przechowywania ich w temperaturze powyżej 1°C.

Starcze zbrązowienie przygniezdne objawia się brązowieniem miąższu wokół komór nasiennych podobnie jak w przypadku zwykłego zbrązowienia przygniezdnego, ale nie jest wywołana zbyt niską temperaturą przechowywania. Miąższ staje się suchy, co ujawnia się po zbyt długim przechowywaniu owoców.

Zaburzenia powodowane nadmiarem dwutlenku węgla mogą wystąpić przy nadmiarze CO2 i jednoczesnym niedostatku O2 już na początku przechowywania. Na wcześniej zebranych owocach schładzanych w komorze zawierającej nagromadzony dwutlenek węgla mogą wystąpić ciemnozielone, zapadnięte plamy na skórce, które z czasem ciemnieją. Innym objawem może być także wewnętrzne uszkodzenie miąższu, który staje się jasnobrązowy zwykle wokół komór nasiennych. Zaburzeniom tym można zapobiec poprzez szybkie schładzanie owoców przed szczelnym zamknięciem komory.

Rozpad starczy objawia się mięknięciem i brązowieniem miąższu. Najpierw ciemnieje miąższ tuż pod skórką, później także skórka owocu. Choroba występuje często tylko z jednej strony owocu, zwykle wokół zagłębienia kielichowego, przeważnie na dużych owocach lub owocach o zbyt niskiej zawartości wapnia.

Objawy szklistości miąższu pojawiają się w sadzie pod koniec wzrostu owoców. Przestwory komórkowe partii miąższu wysycając się wodą przybierają szklisty wygląd, który widoczny jest dopiero po przekrojeniu owocu, chociaż wodniste nacieki widać czasem także przez skórkę (Elise i Sampion). Chorobie sprzyjają długotrwałe upały i susza w okresie wegetacji oraz duże wahania temperatury przed zbiorem, nadmierne zaopatrzenie drzew w azot, niskie stężenie wapnia w owocach oraz szybkie ich schłodzenie po zbiorze.

Według dr Hanny Bryk z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach, schemat ochrony powinien być dostosowany do podatności odmiany i nasilenia choroby w roku ubiegłym oraz warunków atmosferycznych. Zgodnie z zasadami integrowanej ochrony należy łączyć różne metody, na końcu sięgając po metodę chemiczną. Tylko odpowiednia ochrona, systematyczne zapobieganie, stosowanie zalecanych nawozów dolistnych może ustrzec owoce przed chorobami przechowalniczymi. Podobnie wygląda sytuacja, jeśli chodzi o szkodniki. Owoce uszkodzone bądź takie, które zostały zaatakowane przez szkodniki, nie powinny być w ogóle przeznaczone do przechowywania. Niezwykle istotny jest także prawidłowy termin zbioru oraz odpowiednia zawartość wapnia w jabłkach. Im dojrzalsze są jabłka w czasie zbioru, tym wcześniej pojawią się objawy chorób w czasie przechowywania. 

Podobał się artykuł? Podziel się!

WIĘCEJ NA TEMAT

AGROTECHNIKA

BĄDŹ NA BIEŻĄCO

NEWSLETTER

ZNAJDŹ NAS NA GOOGLE+

POLECAMY CZASOPISMA

WYSZUKIWARKI

KALENDARIUM